Umów spotkanie
Umów spotkanie
Wstecz
Prawo spadkowe

[Prawo spadkowe] Z orzecznictwa Sądu Najwyższego: Odpowiedzialność spadkobiercy wobec innych spadkobierców uprawnionych z tytułu zachowku lub zapisu.

Jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu, a nie z ustawy, to spadkobiercy dziedziczący na podstawie testamentu, nie zawsze otrzymują cały majątek spadkodawcy, stanowiący masę spadkową.
Sytuacja taka może mieć miejsce w przypadku konieczności wykonania zapisów lub poleceń spadkodawcy lub, gdy pomięci w testamencie spadkobiercy wysapią z roszczeniem o zapłatę zachowku.

W dniu 19 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę o sygn. akt IV CSK 481/18 (publ. SIP Lex nr 3210698) rozstrzygnął wątpliwości dotyczące odpowiedzialności spadkobiercy uprawnionego do zachowku z tytułu zapisów i poleceń.

Jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu spadkobiercy nie zawsze otrzymują cały majątek spadkodawcy, mają bowiem obowiązek zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zachowku, jeśli uprawniony wystąpi z takim żądaniem, oraz realizacji zapisów i poleceń. Niekiedy jednak spadkobiercy są uprawnieni do zmniejszenia zapisów i poleceń. Zasady związane z ich zmniejszeniem zostały wyjaśnione w niniejszej sprawie.

W omawianym orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, że zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń, o czym stanowią art. 1003-1006 k.c., ma na celu rozłożenie ciężaru wypłaty zachowku pomiędzy spadkobiercę i zapisobiercę. Sposób zmniejszenia może wynikać z treści testamentu, a przy braku takiego rozrządzenia, redukcja zapisów i poleceń następuje proporcjonalnie w stosunku do ich wartości. Sąd wskazał, że w art. 998 § 1 k.c. została ustalona górna granica odpowiedzialności spadkobiercy uprawnionego do zachowku z tytułu zapisów i poleceń, a to ustawowe ograniczenie sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Sąd dodał też, że górna granica odpowiedzialności przewidziana w art. 998 i 999 k.c. nie jest wspólną granicą dla długów, o których mowa w tych przepisach. Wartość nadwyżki wyznacza granicę odpowiedzialności za każdy dług z osobna, a nie łącznie. W razie jednoczesnej odpowiedzialności spadkobiercy za zapisy (polecenia) i za zachowek może się zdarzyć, że jego łączna odpowiedzialność z tych tytułów przekroczy wartość nadwyżki, o której mowa, aż do wyczerpania czystej wartości spadku. W orzeczeniu wskazano również, że uprawnienie do żądania zmniejszenia zapisu powinno być dochodzone w procesie niemniej jednak może być ono zrealizowane również przez podniesienie zarzutu, gdy spadkobierca zostanie pozwany o wykonanie zapisu.

Ponadto w wyroku Sąd Najwyższy wyjaśnił kwestię przedawnienia roszczenia o zmniejszenie zapisu. W pierwszej kolejności wskazano, że uprawnienia związane z zachowkiem, tj. roszczenie o zachowek i o redukcję zapisów i poleceń, mają charakter majątkowy, więc obecnie przedawniają się z upływem 5 lat. W dalszej kolejności sąd przytoczył zasadę zgodnie z którą nie można mówić o przerwie biegu przedawnienia, jeżeli przedawnienie już nie biegnie, a nie biegnie dlatego, że termin przedawnienia już upłynął. Sąd wskazał, że pozew o zapłatę zachowku nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia o zmniejszenie zapisu. Samego bowiem pozwu o zapłatę zachowku nie można poczytywać za czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu ustalenia roszczenia powoda o redukcję zapisu. Przerwanie przedawnienia następuje, co do zasady, tylko pomiędzy stronami postępowania, jeżeli z istoty łączącego je stosunku prawnego wynika, że są materialnie zobowiązane lub uprawnione. Przerwanie następuje w podmiotowych i przedmiotowych granicach czynności podjętej przez wierzyciela; dotyczy tego roszczenia, które jest zabezpieczone, dochodzone, ustalane lub egzekwowane i jest skuteczne przeciwko osobie, wobec której kieruje się czynność, z korzyścią na rzecz osoby dokonującej czynności.

 

#prawo spadkowe, #zachowek, #Adviser1989

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo morskie 27.03.2026
[Prawo morskie] Udział r.pr. dr. Bartosza Armknechta w XIV Ogólnopolskiej Konferencji Prawa Morskiego „Ochrona portów i żeglugi morskiej"

26 marca 2026 r. radca prawny dr Bartosz Armknecht wziął udział w XIV Ogólnopolskiej Konferencji Prawa Morskiego „Ochrona portów i żeglugi morskiej", zorganizowanej przez Katedrę Prawa Morskiego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa ELSA Gdańsk. Tegoroczna edycja konferencji poświęcona była zagadnieniom prawnym związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa w portach morskich i ochrony statków morskich w obliczu turbulencji geopolitycznych oraz wyzwań wynikających ze stosowania nowych technologii. Tematyka koncentrowała się na efektywności instrumentów prawnych służących zapewnieniu odporności portów i żeglugi morskiej, w tym ochrony morskich interesów Rzeczypospolitej Polskiej. prawo morskie prawnik prawo morskie kancelaria https://adviser.law/prawo-branzy-tsl-i-prawo-morskie radca prawny sprawy morskie maritime law On March 26, 2026, legal counsel Dr. Bartosz Armknecht participated in the 14th National Maritime Law Conference "Protection of Ports and Maritime Navigation," organized by the Department of Maritime Law at the Faculty of Law and Administration of the University of Gdańsk and the European Law Students' Association ELSA Gdańsk. This year's conference focused on legal issues related to ensuring security in seaports and the protection of seagoing vessels in the face of geopolitical turbulence and the challenges arising from the use of new technologies. The topic focused on the effectiveness of legal instruments to ensure the resilience of ports and maritime navigation, including the protection of maritime interests.https://adviser.law/en/tsl-transport-shipping-and-logistics-industry-law-and-maritime-law Obsługa prawna branży morskiej, portowej i spedycyjnej Nasza kancelaria prawna specjalizuje się w kompleksowej obsłudze podmiotów działających w sektorze gospodarki morskiej. Wspieramy przedsiębiorstwa portowe, armatorów, firmy spedycyjne, operatorów logistycznych oraz podmioty związane z transportem morskim i multimodalnym. Oferujemy profesjonalne doradztwo prawne w zakresie prawa morskiego, prawa transportowego oraz międzynarodowego obrotu handlowego. Nasze usługi obejmują zarówno bieżącą obsługę prawną, jak i reprezentację klientów w sporach sądowych oraz arbitrażowych. Zakres usług: obsługa prawna armatorów i przewoźników morskich doradztwo dla firm spedycyjnych i logistycznych prawo portowe i obsługa operatorów terminali sporządzanie i analiza umów transportowych i czarterowych dochodzenie roszczeń z tytułu szkód w ładunkach reprezentacja w sporach morskich i transportowych windykacja należności w transporcie międzynarodowym doradztwo w zakresie konwencji międzynarodowych (np. CMR, Hague-Visby Rules) Dlaczego warto nas wybrać? Dzięki doświadczeniu w obsłudze branży TSL (transport–spedycja–logistyka) oraz sektora morskiego, zapewniamy skuteczne i praktyczne rozwiązania prawne dopasowane do realiów biznesowych. Rozumiemy specyfikę działalności portowej i wyzwań, przed którymi stoją armatorzy oraz spedytorzy. Działamy szybko, skutecznie i z pełnym zaangażowaniem, minimalizując ryzyko prawne naszych klientów. kancelaria prawa morskiego, prawnik morski, obsługa prawna portów, prawo transportowe, kancelaria dla spedycji, prawnik dla armatora, prawo logistyczne, obsługa TSL, spory transportowe, prawo żeglugowe Legal Services for Maritime, Port and Logistics Industry Our law firm provides comprehensive legal services dedicated to businesses operating in the maritime sector. We support port authorities, shipowners, freight forwarders, logistics operators, and companies involved in international shipping and multimodal transport. We offer expert legal advice in maritime law, transport law, and international trade. Our services include both ongoing legal support and representation in litigation and arbitration proceedings. Scope of services: legal services for shipowners and maritime carriers legal support for freight forwarders and logistics companies port law and terminal operator advisory drafting and reviewing shipping and charter agreements cargo claims and damage recovery representation in maritime and transport disputes international debt collection in transport sector advisory on international conventions (e.g. CMR, Hague-Visby Rules) Why choose us? With extensive experience in the TSL sector (transport, shipping, logistics), we deliver practical and effective legal solutions tailored to the needs of maritime businesses. We understand the complexities of port operations and the challenges faced by shipowners and freight forwarders. We act efficiently, reliably, and with full commitment to minimizing legal risks for our clients. maritime law firm, shipping lawyer, port legal services, transport law firm, freight forwarder legal support, shipowner lawyer, logistics law, maritime disputes lawyer, cargo claims, international transport law POLAND GDYNIA GDAŃSK GDYNIA SOPOT LAW FIRM adviser armkencht & Partners

Czytaj dalej