Prawo spadkowe

[Prawo spadkowe] Z orzecznictwa Sądu Najwyższego: Odpowiedzialność spadkobiercy wobec innych spadkobierców uprawnionych z tytułu zachowku lub zapisu.

Jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu, a nie z ustawy, to spadkobiercy dziedziczący na podstawie testamentu, nie zawsze otrzymują cały majątek spadkodawcy, stanowiący masę spadkową.
Sytuacja taka może mieć miejsce w przypadku konieczności wykonania zapisów lub poleceń spadkodawcy lub, gdy pomięci w testamencie spadkobiercy wysapią z roszczeniem o zapłatę zachowku.

W dniu 19 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę o sygn. akt IV CSK 481/18 (publ. SIP Lex nr 3210698) rozstrzygnął wątpliwości dotyczące odpowiedzialności spadkobiercy uprawnionego do zachowku z tytułu zapisów i poleceń.

Jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu spadkobiercy nie zawsze otrzymują cały majątek spadkodawcy, mają bowiem obowiązek zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zachowku, jeśli uprawniony wystąpi z takim żądaniem, oraz realizacji zapisów i poleceń. Niekiedy jednak spadkobiercy są uprawnieni do zmniejszenia zapisów i poleceń. Zasady związane z ich zmniejszeniem zostały wyjaśnione w niniejszej sprawie.

W omawianym orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, że zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń, o czym stanowią art. 1003-1006 k.c., ma na celu rozłożenie ciężaru wypłaty zachowku pomiędzy spadkobiercę i zapisobiercę. Sposób zmniejszenia może wynikać z treści testamentu, a przy braku takiego rozrządzenia, redukcja zapisów i poleceń następuje proporcjonalnie w stosunku do ich wartości. Sąd wskazał, że w art. 998 § 1 k.c. została ustalona górna granica odpowiedzialności spadkobiercy uprawnionego do zachowku z tytułu zapisów i poleceń, a to ustawowe ograniczenie sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Sąd dodał też, że górna granica odpowiedzialności przewidziana w art. 998 i 999 k.c. nie jest wspólną granicą dla długów, o których mowa w tych przepisach. Wartość nadwyżki wyznacza granicę odpowiedzialności za każdy dług z osobna, a nie łącznie. W razie jednoczesnej odpowiedzialności spadkobiercy za zapisy (polecenia) i za zachowek może się zdarzyć, że jego łączna odpowiedzialność z tych tytułów przekroczy wartość nadwyżki, o której mowa, aż do wyczerpania czystej wartości spadku. W orzeczeniu wskazano również, że uprawnienie do żądania zmniejszenia zapisu powinno być dochodzone w procesie niemniej jednak może być ono zrealizowane również przez podniesienie zarzutu, gdy spadkobierca zostanie pozwany o wykonanie zapisu.

Ponadto w wyroku Sąd Najwyższy wyjaśnił kwestię przedawnienia roszczenia o zmniejszenie zapisu. W pierwszej kolejności wskazano, że uprawnienia związane z zachowkiem, tj. roszczenie o zachowek i o redukcję zapisów i poleceń, mają charakter majątkowy, więc obecnie przedawniają się z upływem 5 lat. W dalszej kolejności sąd przytoczył zasadę zgodnie z którą nie można mówić o przerwie biegu przedawnienia, jeżeli przedawnienie już nie biegnie, a nie biegnie dlatego, że termin przedawnienia już upłynął. Sąd wskazał, że pozew o zapłatę zachowku nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia o zmniejszenie zapisu. Samego bowiem pozwu o zapłatę zachowku nie można poczytywać za czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu ustalenia roszczenia powoda o redukcję zapisu. Przerwanie przedawnienia następuje, co do zasady, tylko pomiędzy stronami postępowania, jeżeli z istoty łączącego je stosunku prawnego wynika, że są materialnie zobowiązane lub uprawnione. Przerwanie następuje w podmiotowych i przedmiotowych granicach czynności podjętej przez wierzyciela; dotyczy tego roszczenia, które jest zabezpieczone, dochodzone, ustalane lub egzekwowane i jest skuteczne przeciwko osobie, wobec której kieruje się czynność, z korzyścią na rzecz osoby dokonującej czynności.

#prawo spadkowe, #zachowek, #Adviser1989

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Prawo morskie 31.12.2025

[Prawo morskie] Zdatność do żeglugi i dobra praktyka morska - obowiązki kapitana statku w związku z podróżą morską

Zdatność statku do żeglugi oraz dobra praktyka morska stanowią fundament odpowiedzialności kapitana za bezpieczne przeprowadzenie podróży morskiej. Obowiązki te nie ograniczają się do formalnego posiadania certyfikatów i dokumentów, lecz obejmują bieżącą ocenę stanu technicznego, organizacyjnego i personalnego statku, sprawowanie nadzoru nad załogą oraz podejmowanie racjonalnych decyzji zgodnych z zawodowym standardem „sumiennego kapitana”. W praktyce prawnej zakres tych obowiązków nabiera szczególnego znaczenia w kontekście inspekcji, audytów oraz odpowiedzialności administracyjnej, cywilnej i ubezpieczeniowej. adviser kancelaria prawna GDYNIA GDAŃSK SOPOT ARMKNECHT BARTOSZ www.adviser.law prawo morskie kancelaria prawo morskie kancelaria prawo morskie prawnik prawnik morski odpowiedzialność kapitana statku porada prawna roszczenia morskie odpowiedzialność prawna prawo morskie odpowiedzialność prawna kapitana statku reprezentacja izba morska prawnik prawo morskie radca prawny prawo morskie adwokat prawo morskie Maritime law firm, maritime law firm, maritime law lawyer, maritime lawyer, ship captain's liability, legal advice, maritime claims, legal liability, maritime law, legal liability of the ship captain, representation, maritime chamber, maritime law lawyer, legal advisor, maritime law attorney, maritime law maritime law legal counsel maritime lawyer maritime attorney at law maritime attorney-at-law shipping lawyer shipping attotney attotney gdynia Zdatność statku do żeglugi oraz dobra praktyka morska stanowią fundament odpowiedzialności kapitana statku za bezpieczne przeprowadzenie podróży morskiej. W praktyce prawo morskie nakłada na kapitana obowiązek zachowania obiektywnego standardu należytej staranności, obejmującego nie tylko formalne certyfikaty, lecz także bieżącą ocenę stanu technicznego, organizacyjnego i personalnego statku, nadzór nad załogą oraz podejmowanie racjonalnych decyzji operacyjnych. Zakres ten ma kluczowe znaczenie dla odpowiedzialności prawnej kapitana statku, w szczególności w postępowaniach przed organami administracji morskiej, w sporach dotyczących roszczeń morskich, w toku reprezentacji przed izbą morską, a także w relacjach z ubezpieczycielami. Artykuł został przygotowany przez Adviser Kancelaria Prawna ARMKNECHT BARTOSZ – prawo morskie, świadczącą porady prawne oraz reprezentację w sprawach z zakresu odpowiedzialności prawnej w prawie morskim w lokalizacjach Gdynia, Gdańsk i Sopot (www.adviser.law). Seaworthiness of the vessel and good seamanship form the cornerstone of a shipmaster’s responsibility for the safe conduct of a maritime voyage. In practice, maritime law imposes on the master an objective standard of due diligence, which goes beyond the formal possession of certificates and documentation and includes the ongoing assessment of the vessel’s technical, organizational and manning condition, supervision over the crew, and the making of rational operational decisions. These duties are of key importance for the legal liability of the shipmaster, in particular in proceedings before maritime authorities, in disputes concerning maritime claims, in the course of representation before a maritime chamber, as well as in relations with insurers. This article has been prepared by Adviser Kancelaria Prawna ARMKNECHT BARTOSZ – maritime law, providing legal advice and legal representation in matters of legal liability under maritime law in Gdynia, Gdańsk and Sopot (www.adviser.law).

Czytaj dalej

Prawo cywilne 27.09.2022

[Prawo rodzinne] Rozwód z winy czy rozwód bez winy? Czyli jak można się rozwieść z orzeczeniem o winie albo bez orzekania o winie.

Do małżonków należy wybór czy sąd będzie ustalał kto ponosi winę za rozpad związku małżeńskiego. Jeśli oboje złożą wniosek o nieorzekanie o winie, sąd nie będzie badał po czyjej stronie leży wina za rozwód. W poniższym artykule przedstawiamy wady i zalety rozwodu z orzekaniem oraz bez orzekania o winie. Rozwód z orzekaniem o winie, rozwód bez orzekania o winie | Kancelaria Prawna ADVISER Armmknecht & Partners kancelaria prawna Gdynia, radca prawny gdynia, prawnik gdynia, rozwód kancelaria gdynia, rozwód prawnik gdynia, jak się rozwieść, rozwód kancelaria gdańsk, rozwód prawnik gdansk, rozwód kancelaria prawna gdynia, rozwód kancelaria prawna gdansk, rozwód adwokat gdynia, rozwód adwokat gdansk, podział majątku po rozwodzie, prawnik rozwód gdynia, kancelaria rozwód gdynia, kancelaria prawna gdynia specjalizująca sie w sprawie rodzinnym i sprawach rozwodowych, nasz prawnik specjalujacy się w rozwodach, chętnie państwu pomoże, zaprawszamy do kontaktu kancelaria rohttps://adviser.law/sprawy-osobistezwód gdynia, albo kancelaria gdynia rozwód, rozwody gdynia prawnik. ADVISER Armknecht i Partnerzy, kancelaria prawna założona w 1989 r. (Wojciech Armknecht radca prawny gdynia)

Czytaj dalej