Prawo przedsiębiorców

[Prawo w biznesie] Czy agent powinien zwrócić prowizję w każdym wypadku niewykonania umowy?

Czy agent ubezpieczeniowy musi zwrócić prowizję?

Pojawia się wobec tego pytanie- czy agent w każdym wypadku niewykonania umowy zobowiązany jest do zwrotu prowizji, a jeśli tak to w jakiej wysokości?

Odpowiadając na te pytanie warto wskazać, że umowa agencyjna uregulowana jest nie tyko w przepisach krajowych, czyli kodeksie cywilnym art. 758-7649, ale także w unijnych aktach prawnych tj. Dyrektywie Rady 86/653/EWG z dnia 18 grudnia 1986 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek, z którą przepisy krajowe muszą być zgodne. Pomocne zatem będzie oparcie się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydanym w sprawie Barlíkova v.s. ERGO Poist’ovňa a.s., o sygn. akt C-48/16, z dnia 17 maja 2017 roku.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE Barlíkova v.s. ERGO Poist’ovňa a.s., o sygn. akt C-48/16, z dnia 17 maja 2017 roku.

Alžbeta Barlíková zawarła z ERGO Poist’ovňa a.s. umowę na podstawie, której miała pozyskiwać nowych klientów dla ubezpieczyciela, przedstawiać propozycje zawarcia umów ubezpieczenia oraz zawierać te umowy w imieniu i na rzecz ERGO. A. Barlíková otrzymywała prowizję odpowiadającą określonej procentowo części miesięcznej składki ubezpieczeniowej albo określonej procentowo części urocznionej składki ubezpieczeniowej. Prawo do wypłaty prowizji – w formie zaliczkowej – było przez nią nabywane z chwilą zawarcia umowy z klientem. Niemniej ostateczne nabycie tego prawa było uzależnione od nierozwiązania umowy ubezpieczenia przed upływem okresu trzech lub pięciu lat. Sporna umowa przewidywała też, że nieopłacenie przez klienta składki w pierwszych miesiącach obowiązywania umowy ubezpieczenia powodowało wygaśnięcie prawa do prowizji. Alžbeta Barlíková pozyskała dla ERGO klientów po czym otrzymała prowizje. Jednakże trzy do sześciu miesięcy po podpisaniu umów niektórzy klienci przestali opłacać uzgodnione w tych umowach składki, ignorując wysyłane im wezwania do zapłaty. W konsekwencji przedmiotowe umowy wygasły z mocy prawa. Niektórzy klienci poinformowali ERGO, że ich decyzja o zaprzestaniu opłacania składek wynika z utraty zaufania, jakim początkowo darzyli tę spółkę, spowodowanego niewłaściwym traktowaniem, jakiego doświadczyli z jej strony. W związku z wygaśnięciem rzeczonych umów ubezpieczenia ERGO, opierając się na postanowieniach spornej umowy, wezwało A. Barlíkovą do zwrotu wypłaconych jej zaliczkowo prowizji z tytułu tych umów, opiewających na łączną kwotę 11 421,42 EUR. A. Barlíková nie zwróciła tych kwot, a zatem ERGO wytoczyło przeciwko niej powództwo przed sądem rejonowym w Dunajskiej Stredzie, (Słowacja).

Trybunał Sprawiedliwości w omawianym orzeczeniu wskazał, że prowizja staje się należna w miarę wykonywania umowy ubezpieczenia, co w przypadku długoterminowych umów o charakterze ciągłym, takich jak umowa ubezpieczenia rozciągnięte jest w czasie. Ponadto podkreślił, że przy rozpoznawaniu wszelkich spraw pomiędzy agentem a zleceniodawcą należy brać pod uwagę zasadę dobrej wiary i lojalności jaką powinny kierować się strony umowy agencyjnej w relacjach między sobą, oraz cel dyrektywy 86/653, jakim jest ochrona przedstawicieli handlowych, za jakich uznaje się także, agentów. Trybunał wskazał, że zwrotowi może podlegać jedynie część prowizji jeśli jest proporcjonalna do zakresu niewykonania umowy ubezpieczenia, oraz że owo niewykonanie nie wynika z okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi zleceniodawca. Przy czym termin „okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi zleceniodawca”, nie odnosi się tylko do okoliczności prawnych, które były bezpośrednią przyczyną rozwiązania umowy zawartej między zleceniodawcą a osobą trzecią, ale obejmuje też wszelkie okoliczności faktyczne będące przyczyną niewykonania umowy leżące po stronie zleceniodawcy.

Wnioski z uzasadnienia wyroku TSUE

Podsumowując ubezpieczyciel może żądać od agenta zwrotu wypłaconej prowizji i agent jest zobowiązany prowizję zwrócić, ale jedynie w zakresie w jakim umowa ubezpieczenia nie została wykonana przez ubezpieczającego. Kwota zwrotu prowizji powinna być proporcjonalna do ilości nieopłaconych przez ubezpieczającego składek.

Potrzebujesz pomocy prawnika z zakresu prawa spółek handlowych?

zapraszamy do kontaktu

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Orzecznictwo 14.05.2024

[Prawo umów] Konsekwencje abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy. Teza z orzeczenia Sądu Najwyższego

W dniu 21 marca 2024 r., Sąd Najwyższy wydał postanowienie w sprawie w sprawie pod sygn. akt I CSK 681/23 (publ. w SIP Lex pod nr 3702077),w którym wyjaśnił kwestie konsekwencji abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy. O konsekwencjach abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy - po wyeliminowaniu postanowień uznanych za nieuczciwe - decyduje bowiem nie tyle to, że wynikające z umowy zobowiązania mogą być (powinny być) in concreto wykonywane, lecz to, czy w obiektywnym ujęciu umowa mogła wiązać strony z uwzględnieniem jej treści po usunięciu postanowień nieuczciwych; rozstrzygające znaczenie ma zatem treść postanowień umowy, nie zaś to, czy świadczenia wynikające z umowy zostały in casu spełnione. Jeżeli w związku z abuzywnością postanowienia umownego okaże się, że umowa taka nie mogła ab initio wiązać stron, a wynikające z niej świadczenia zostały spełnione, zastosowanie ma art. 410 k.c. kancelaria prawna gdynia kancelaria trówjmiasto gdańsk gdynia sopot radca prawny prawo umów porada prawna prawo umów comliance umów klauzula salwatoryjna pranwik od umów negocjacje umów konstruowanie umowy klauzula umowna

Czytaj dalej

Prawo sportowe 15.03.2024

[Prawo sportowe] Kilka słów wyjaśnienia, czym jest prawo sportowe i kim jest prawnik sportowy…

W tym wpisie, przedstawiamy odpowiedzi na kilka pytań związanych z prawem sportowym, określanym również jako „lex sportiva”, które często pojawiają się z naszą praktyką prawa sportowego prowadzonego w ramach ADVISER Armknecht & Partners attorneys-at-law Kancelaria Prawa Sportowego. Ów pytania zadaliśmy wspólnikowi zarządzającemu naszej kancelarii prawnej- Bartoszowi Armknechtowi, który jako wiodący prawnik sportowy w naszej kancelarii, specjalizuje się właśnie w prawie sportowym. Bartos Armknecht reprezentuje w sporach prawnych jak i w negocjacjach m.in. z klubami sportowymi piłkarzy i piłkarki jak i zawodniczki i zawodników z innych dyscyplin sportowych takich jak siatkówka, koszykówka, sporty walki, w tym MMA oraz sportowców uprawiających tenis stołowy, czy piłkę ręczną. Doświadczenie prawne w prawie sportowym Bartosza nie ogranicza się do reprezentacji zawodniczek i zawodników w negocjacjach czy w sprawach przed sportowymi sądami arbitrażowymi. Obsługę on również sprawy klubów piłkarskich, klubów koszykarskich, czy żeglarskich. Sprawy te obejmuje kwestie umów sponsoringowych, reklamowych, kontraktów zawodniczych, umów z agentami sportowymi, w tym agentami piłkarskimi, jak również zmiany właścicielskie w klubach sportowych. Jego doświadczenie nie ogranicza się do tradycyjnej obsługi prawnej i doradztwa z zakresu prawa sportowego. Posiada on również doświadczenie z zakresu marketingu sportowego, tworzenia strategii wizerunkowej w sporcie w sytuacjach kryzysowych, jak również restrukturyzacji klubów sportowych, czy projektowania struktury klubów sportowych (corpotrate governance). Kancelaria prawa sportowego prawnik sportowy, prawo sportowy porady prawne radca prawny adwokat kancelaria prawna sport arbitraż sportowy umowa sponsoringu kontrakt piłkarski kontrakt zawodniczy kontrakt piłkarski umowa z agentem piłkarskim umowa agencyjna umowa agent piłkarski umowa reklamowa restrukturyzacja klubu kontrakt zawodnika MMA zapłata wynagrodzenia kontrakty piłkarski spór sportowy sportowy sąd arbitrażowy kancelaria sportu sport i prawo obsługa prawna sportu porada prawna sportu konsultacje prawne prawo sportowe i sport kancelaria Kancelaria prawa sportowego to wyspecjalizowana firma prawnicza, która świadczy usługi prawne w zakresie szeroko pojętego prawa sportowego. Prawnik sportowy, pracujący w takiej kancelarii, zajmuje się doradztwem prawnym oraz reprezentacją klientów w sprawach związanych ze sportem. Prawnik sportowy musi dobrze znać specyfikę rynku sportowego, przepisy krajowe i międzynarodowe dotyczące sportu, a także regulaminy organizacji sportowych, takich jak FIFA, UEFA, czy Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Dzięki temu może skutecznie pomagać swoim klientom w poruszaniu się po skomplikowanych regulacjach prawnych związanych z działalnością sportową. Prawnik sportowy reprezentuje zawodników, zawodniczy sportowców kluby piłkarskie kluby koszykarskie w sporach przed sportowymi trybunałami arbitrażowymi, negocjuje umowy ocenia i je weryfikuje.

Czytaj dalej