Prawo przedsiębiorców

[Prawo w biznesie] Czy agent powinien zwrócić prowizję w każdym wypadku niewykonania umowy?

Czy agent ubezpieczeniowy musi zwrócić prowizję?

Pojawia się wobec tego pytanie- czy agent w każdym wypadku niewykonania umowy zobowiązany jest do zwrotu prowizji, a jeśli tak to w jakiej wysokości?

Odpowiadając na te pytanie warto wskazać, że umowa agencyjna uregulowana jest nie tyko w przepisach krajowych, czyli kodeksie cywilnym art. 758-7649, ale także w unijnych aktach prawnych tj. Dyrektywie Rady 86/653/EWG z dnia 18 grudnia 1986 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek, z którą przepisy krajowe muszą być zgodne. Pomocne zatem będzie oparcie się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydanym w sprawie Barlíkova v.s. ERGO Poist’ovňa a.s., o sygn. akt C-48/16, z dnia 17 maja 2017 roku.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE Barlíkova v.s. ERGO Poist’ovňa a.s., o sygn. akt C-48/16, z dnia 17 maja 2017 roku.

Alžbeta Barlíková zawarła z ERGO Poist’ovňa a.s. umowę na podstawie, której miała pozyskiwać nowych klientów dla ubezpieczyciela, przedstawiać propozycje zawarcia umów ubezpieczenia oraz zawierać te umowy w imieniu i na rzecz ERGO. A. Barlíková otrzymywała prowizję odpowiadającą określonej procentowo części miesięcznej składki ubezpieczeniowej albo określonej procentowo części urocznionej składki ubezpieczeniowej. Prawo do wypłaty prowizji – w formie zaliczkowej – było przez nią nabywane z chwilą zawarcia umowy z klientem. Niemniej ostateczne nabycie tego prawa było uzależnione od nierozwiązania umowy ubezpieczenia przed upływem okresu trzech lub pięciu lat. Sporna umowa przewidywała też, że nieopłacenie przez klienta składki w pierwszych miesiącach obowiązywania umowy ubezpieczenia powodowało wygaśnięcie prawa do prowizji. Alžbeta Barlíková pozyskała dla ERGO klientów po czym otrzymała prowizje. Jednakże trzy do sześciu miesięcy po podpisaniu umów niektórzy klienci przestali opłacać uzgodnione w tych umowach składki, ignorując wysyłane im wezwania do zapłaty. W konsekwencji przedmiotowe umowy wygasły z mocy prawa. Niektórzy klienci poinformowali ERGO, że ich decyzja o zaprzestaniu opłacania składek wynika z utraty zaufania, jakim początkowo darzyli tę spółkę, spowodowanego niewłaściwym traktowaniem, jakiego doświadczyli z jej strony. W związku z wygaśnięciem rzeczonych umów ubezpieczenia ERGO, opierając się na postanowieniach spornej umowy, wezwało A. Barlíkovą do zwrotu wypłaconych jej zaliczkowo prowizji z tytułu tych umów, opiewających na łączną kwotę 11 421,42 EUR. A. Barlíková nie zwróciła tych kwot, a zatem ERGO wytoczyło przeciwko niej powództwo przed sądem rejonowym w Dunajskiej Stredzie, (Słowacja).

Trybunał Sprawiedliwości w omawianym orzeczeniu wskazał, że prowizja staje się należna w miarę wykonywania umowy ubezpieczenia, co w przypadku długoterminowych umów o charakterze ciągłym, takich jak umowa ubezpieczenia rozciągnięte jest w czasie. Ponadto podkreślił, że przy rozpoznawaniu wszelkich spraw pomiędzy agentem a zleceniodawcą należy brać pod uwagę zasadę dobrej wiary i lojalności jaką powinny kierować się strony umowy agencyjnej w relacjach między sobą, oraz cel dyrektywy 86/653, jakim jest ochrona przedstawicieli handlowych, za jakich uznaje się także, agentów. Trybunał wskazał, że zwrotowi może podlegać jedynie część prowizji jeśli jest proporcjonalna do zakresu niewykonania umowy ubezpieczenia, oraz że owo niewykonanie nie wynika z okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi zleceniodawca. Przy czym termin „okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi zleceniodawca”, nie odnosi się tylko do okoliczności prawnych, które były bezpośrednią przyczyną rozwiązania umowy zawartej między zleceniodawcą a osobą trzecią, ale obejmuje też wszelkie okoliczności faktyczne będące przyczyną niewykonania umowy leżące po stronie zleceniodawcy.

Wnioski z uzasadnienia wyroku TSUE

Podsumowując ubezpieczyciel może żądać od agenta zwrotu wypłaconej prowizji i agent jest zobowiązany prowizję zwrócić, ale jedynie w zakresie w jakim umowa ubezpieczenia nie została wykonana przez ubezpieczającego. Kwota zwrotu prowizji powinna być proporcjonalna do ilości nieopłaconych przez ubezpieczającego składek.

Potrzebujesz pomocy prawnika z zakresu prawa spółek handlowych?

zapraszamy do kontaktu

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Prawo sportowe 09.05.2024

[Prawo sportowe / sports law] Promocja książki Prof. L. Starosty "Teoretyczne podstawy nauki prawa sportowego"

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego i Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego zapraszają na spotkanie organizowane w ramach promocji książki Prof. Leszka Starosty pt. „Teoretyczne podstawy nauki prawa sportowego”. W ramach spotkania autorskiego Pan Profesor Leszek Starosta poprowadzi wykład stanowiący wprowadzenie do problematyki teorii prawa sportowego, po którym nastąpi sesja dyskusyjna. Spotkanie odbędzie się w dniu 24 maja 2024 r. o godz. 16:00 w audytorium A Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Leszek Starosta – profesor prawa w Instytucie Studiów Europejskich w Gdyni, były pracownik i kierownik Zespołowej Katedry Teorii Państwa i Prawa WPiA UG, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Prawa Sportowego, adwokat. The University of Gdańsk Publishing House and the Faculty of Law and Administration of the University of Gdańsk invite you to a meeting organized as part of the promotion of the book by Prof. Leszek Starosta entitled "Theoretical foundations of learning sports law." As part of the author's meeting, Professor Leszek Starosta will give a lecture introducing the theory of sports law, followed by a discussion session. The meeting will take place on May 24, 2024 at 4:00 p.m. in auditorium A of the Faculty of Law and Administration of the University of Gdańsk. Leszek Starosta – professor of law at the Institute of European Studies in Gdynia, former employee and head of the Group Chair of the Theory of State and Law at the Faculty of Law and Administration at the University of Gdańsk, vice-president of the Polish Society of Sports Law, attorney. prawo sportowe sports law lex sportiva

Czytaj dalej

Prawo morskie 31.12.2025

[Prawo morskie] Zdatność do żeglugi i dobra praktyka morska - obowiązki kapitana statku w związku z podróżą morską

Zdatność statku do żeglugi oraz dobra praktyka morska stanowią fundament odpowiedzialności kapitana za bezpieczne przeprowadzenie podróży morskiej. Obowiązki te nie ograniczają się do formalnego posiadania certyfikatów i dokumentów, lecz obejmują bieżącą ocenę stanu technicznego, organizacyjnego i personalnego statku, sprawowanie nadzoru nad załogą oraz podejmowanie racjonalnych decyzji zgodnych z zawodowym standardem „sumiennego kapitana”. W praktyce prawnej zakres tych obowiązków nabiera szczególnego znaczenia w kontekście inspekcji, audytów oraz odpowiedzialności administracyjnej, cywilnej i ubezpieczeniowej. adviser kancelaria prawna GDYNIA GDAŃSK SOPOT ARMKNECHT BARTOSZ www.adviser.law prawo morskie kancelaria prawo morskie kancelaria prawo morskie prawnik prawnik morski odpowiedzialność kapitana statku porada prawna roszczenia morskie odpowiedzialność prawna prawo morskie odpowiedzialność prawna kapitana statku reprezentacja izba morska prawnik prawo morskie radca prawny prawo morskie adwokat prawo morskie Maritime law firm, maritime law firm, maritime law lawyer, maritime lawyer, ship captain's liability, legal advice, maritime claims, legal liability, maritime law, legal liability of the ship captain, representation, maritime chamber, maritime law lawyer, legal advisor, maritime law attorney, maritime law maritime law legal counsel maritime lawyer maritime attorney at law maritime attorney-at-law shipping lawyer shipping attotney attotney gdynia Zdatność statku do żeglugi oraz dobra praktyka morska stanowią fundament odpowiedzialności kapitana statku za bezpieczne przeprowadzenie podróży morskiej. W praktyce prawo morskie nakłada na kapitana obowiązek zachowania obiektywnego standardu należytej staranności, obejmującego nie tylko formalne certyfikaty, lecz także bieżącą ocenę stanu technicznego, organizacyjnego i personalnego statku, nadzór nad załogą oraz podejmowanie racjonalnych decyzji operacyjnych. Zakres ten ma kluczowe znaczenie dla odpowiedzialności prawnej kapitana statku, w szczególności w postępowaniach przed organami administracji morskiej, w sporach dotyczących roszczeń morskich, w toku reprezentacji przed izbą morską, a także w relacjach z ubezpieczycielami. Artykuł został przygotowany przez Adviser Kancelaria Prawna ARMKNECHT BARTOSZ – prawo morskie, świadczącą porady prawne oraz reprezentację w sprawach z zakresu odpowiedzialności prawnej w prawie morskim w lokalizacjach Gdynia, Gdańsk i Sopot (www.adviser.law). Seaworthiness of the vessel and good seamanship form the cornerstone of a shipmaster’s responsibility for the safe conduct of a maritime voyage. In practice, maritime law imposes on the master an objective standard of due diligence, which goes beyond the formal possession of certificates and documentation and includes the ongoing assessment of the vessel’s technical, organizational and manning condition, supervision over the crew, and the making of rational operational decisions. These duties are of key importance for the legal liability of the shipmaster, in particular in proceedings before maritime authorities, in disputes concerning maritime claims, in the course of representation before a maritime chamber, as well as in relations with insurers. This article has been prepared by Adviser Kancelaria Prawna ARMKNECHT BARTOSZ – maritime law, providing legal advice and legal representation in matters of legal liability under maritime law in Gdynia, Gdańsk and Sopot (www.adviser.law).

Czytaj dalej