[Prawo spółek handlowych] Czy niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości może spowodować odpowiedzialność karną członków zarządu sp. z o.o.?

Określenie momentu w którym dłużnik staje się niewypłacalny jest niezwykle ważne z punktu widzenia niniejszego opracowania ponieważ w tym właśnie momencie aktualizuje się obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którego niewykonanie skutkuje odpowiedzialnością karną. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 listopada 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V KK 226/11 (opubl. w SIP LEX nr 1124789) niewypłacalność to sytuacja, w której dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 pr. up.). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące. (art. 11 ust. 2 pr. up.). Nie chodzi tu o przejściowy brak środków finansowych, lecz o taki stan majątku, że pasywa przewyższają aktywa lub brak jest możliwości zbycia aktywów celem zapłaty długów. Jak wskazuje M. Kuklik zgodnie z art. 11 ust. 1a pr. up. domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące.” M. Kulik [w:] Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. M. Mozgawa, LEX/el. 2021, art. 300.

Zgodnie z art. 586 kodeksu spółek handlowych kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Okoliczność, iż zgromadzenie wspólników (walne zgromadzenie) podejmie uchwałę o kontynuacji działalności gospodarczej, nie wyłącza odpowiedzialności karnej z art. 586 k.s.h. członka zarządu spółki, który nie wystąpił w terminie ze stosownym wnioskiem. A. Kidyba [w:] Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2021, art. 586. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt. II AKa 103/12 (opubl. w SIP LEX nr 12376290) „Okoliczność, iż zgromadzenie wspólników (walne zgromadzenie) podejmie uchwałę o kontynuacji działalności gospodarczej, nie wyłącza odpowiedzialności karnej z art. 586 k.s.h. członka zarządu spółki, który nie wystąpił w terminie ze stosownym wnioskiem.”

Monitorowanie stanu finansowego spółki stanowi podstawowy obowiązek członków zarządu. Jak wskazuje A. Kidyba „na zarządzie spoczywa obowiązek monitorowania spraw spółki i oceny, czy dochodzi do krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów na skutek przejściowych trudności czy też dochodzi do zaprzestania płacenia długów w sposób trwały. A. Kidyba [w:] Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2021, art. 299. Pogląd ten podzielił Sąd Apelacyjny w Katowicach w orzeczeniu z dnia 12 września 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V AGa 487/18 (opubl. w SIP LEX nr 2775757) „Członkom zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów.” W tym samym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 listopada 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 1158/14 (opubl. w SIP LEX nr 1659060) „przyjęcie na siebie obowiązków związanych ze sprawowaniem funkcji w zarządzie podmiotu korporacyjnego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością rodzi po stronie osób, które ją przyjęły, niezależnie od motywów, którymi się kierowały, nakaz stałego zainteresowania, nadzoru i pieczy nad sposobem działania przedsiębiorstwa spółki, w tym także, stanu jej finansów. Zatem członkowie zarządu nie mogą uwolnić się od odpowiedzialności karnej twierdząc, że nie wiedzieli o złym stanie finansowym spółki

Sprawdź naszą ofertę i skontaktuj się z nami!