Wstecz 
W dobie kryzysu coraz częściej zdarza się, że dłużnicy nie płacą swoich zobowiązań. Wierzyciel może w takiej sytuacji wystąpić z pozwem do sądu a potem skierować sprawę do komornika. Niestety jest to długotrwały proces na końcu którego może okazać się, że dłużnik jest niewypłacalny a wierzyciel zamiast odzyskać pieniądze poniesie kolejne koszty. Potrącenie wierzytelności może zaoszczędzić wierzycielowi czas, koszty oraz wyeliminować ryzyko niewypłacalności dłużnika.
Odpowiedzi na to pytanie w sposób przejrzysty i precyzyjny udzielił ostatnio Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I AGa 47/21 (opubl. w SIP Lex nr 3370704) tłumacząc, że stosownie do art. 498 § 1 k.c., gdy dwie osoby są względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczonej tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Istota potrącenia polega na umorzeniu dwóch przeciwstawnych sobie wierzytelności w następstwie złożenia oświadczenia woli przez jednego wierzyciela drugiemu wierzycielowi. Potrącenie uchyla konieczność realnego wykonania przeciwstawnych zobowiązań, upraszcza obrót i ogranicza koszty. Pomimo, że żaden z wierzycieli nie otrzymuje efektywnego świadczenia dłużnika, każdy zostaje zwolniony ze swojego zobowiązania do wysokości wartości mniejszej.
Potrącenie wierzytelności pieniężnych jest możliwe jeśli:
- termin zapłaty obu wierzytelności już minął,
- wierzytelności nie zostały wcześniej spłacone,
- obie wierzytelności są pieniężne,
- obie strony mogą zaskarżyć brak zapłaty.
Pomimo wystąpienia wszystkich ww. okoliczności potrącenie nie nastąpi jeśli żadna ze stron nie złoży oświadczenia o potrąceniu. Oświadczenie takie staje się skuteczne dopiero z chwilą, kiedy doszło do adresata - wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.). Oświadczenie o potrąceniu prowadzi do umorzenia wierzytelności z mocą wsteczną od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe (wyrok SA w Poznaniu z dn. 15.06.2022 r., sygn. akt I AGa 47/21).
Na skutek nadania potrąceniu mocy wstecznej tj. umożenia obowiązku zapłaty od chwili powstania późniejszej wierzytelności za niebyłe uznać należy te następstwa wierzytelności, które wiążą się z upływem czasu, a które powstały pomiędzy jej umorzeniem a chwilą, gdy uprawniony złożył oświadczenie o potrąceniu. Sąd Najwyższy wskazał, że w szczególności dotyczy to obowiązku zapłaty odsetek, odszkodowania czy kary umownej za opóźnienie.
Podsumowanie: potrącenie wierzytelności
Złożenie oświadczenia o potrąceniu pomimo, że nie spowoduje, iż wierzyciel „zobaczy na oczy” pieniądze, pozwoli poprzez zmiejszenie własnego świadczenia na przymusowe odebranie należności. Należy jednak w każdym przypadku rozważyć czy wierzycielowi opłaca się potrącać wierzytelność, czy lepiej podjąć próbę domagania się odsetek, odszkodowania czy kary umownej. Warto też rozważyć czy opłaca się wiązać kolejną umową z kontrahentem, który w razie niewykonania umowy będzie zobowiązany do zapłaty wysokiej kary umownej.
potrącenie #wierzyciel #dłużnik #wierzytelność #dług #odsetki #karaumowna #odszkodowanie #umorzenie #wymagalność #AdviserArmknecht&Partners
Prawo spadkowe: zapłata zachowku, wykonanie zapisu lub polecenia | Adviser kancelaria prawna w Gdyni Jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu, a nie z ustawy, to spadkobiercy dziedziczący na podstawie testamentu, nie zawsze otrzymują cały majątek spadkodawcy, stanowiący masę spadkową. Sytuacja taka może mieć miejsce w przypadku konieczności wykonania zapisów lub poleceń spadkodawcy lub, gdy pomięci w testamencie spadkobiercy wysapią z roszczeniem o zapłatę zachowku.
Czytaj dalej
W dniu 22 maja 2018 r. w sprawie pod sygn. akt III CZP 102/17, Sąd Najwyższy podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, w której udzielił odpowiedzi na putania prawne związane z prawem spadkowym, a dotyczące złożenia przez rodziców w imieniu małoletniego dziecka oświadczenia o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na następujące pytania: "1. Czy złożenie przez rodziców, jako przedstawicieli ustawowych dziecka powołanego do dziedziczenia, oświadczenia w imieniu dziecka na podstawie art. 1015 § 1 k.c. o odrzuceniu spadku, którego pasywa wyczerpują lub przewyższają wartość aktywów, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka w rozumieniu art. 101 § 3 k.r.o.? 2. Czy - w przypadku oceny, iż w danym stanie faktycznym oświadczenie w imieniu dziecka na podstawie art. 1015 § 1 k.c. o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka - złożenie do sądu przez rodziców wniosku o zezwolenie na złożenie stosownego oświadczenia nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c., czy też ma wpływ na bieg przedmiotowego terminu wobec dopuszczalności zastosowania analogii z przepisów normujących bieg terminu przedawnienia? 2 3. W przypadku przyjęcia, że złożenie do sądu opiekuńczego wniosku o zezwolenie na złożenie oświadczenia na podstawie art. 1015 § 1 k.c. ma wpływ na bieg terminu określonego w tym przepisie, to czy polega on na tym, że: 3.1.) następuje zawieszenie biegu terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c. na czas trwania postępowania przed sądem opiekuńczym, albo 3.2.) następuje przerwanie biegu tego terminu, albo 3.3.) termin nie biegnie od chwili złożenia do sądu opiekuńczego wskazanego wniosku do chwili uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na złożenie oświadczenia o określonej treści oraz w czasie niezbędnym do złożenia oświadczenia bez nieuzasadnionej zwłoki, chyba że wskazany termin, uwzględniając czas trwania postępowania opiekuńczego, jeszcze nie upłynął; wtedy złożenie oświadczenia może nastąpić w dowolnej chwili, przed upływem sześciu miesięcy od dowiedzenia się przez przedstawiciela ustawowego o tytule powołania małoletniego do spadku?" prawo spadkowe kancelaria gdynia prawnik spadki stwierdzenie nabycia spadku prawo spadkowe kancelaria prawa spadkowego gdynia radca prawny spadki gdynia stwierdzenie nabycia spadku dział spadku prawnik gdynia kancelaria prawna trójmiasto gdańsk gdynia sopot wejherowo reda rumia prawnik adwokat spadki
Czytaj dalej