Wstecz
Prawo dla biznesu

Czy potrącenie wierzytelności może być dobrym sposobem na szybkie wyegzekwowanie długu?

W dobie kryzysu coraz częściej zdarza się, że dłużnicy nie płacą swoich zobowiązań. Wierzyciel może w takiej sytuacji wystąpić z pozwem do sądu a potem skierować sprawę do komornika. Niestety jest to długotrwały proces na końcu którego może okazać się, że dłużnik jest niewypłacalny a wierzyciel zamiast odzyskać pieniądze poniesie kolejne koszty. Potrącenie wierzytelności może zaoszczędzić wierzycielowi czas, koszty oraz wyeliminować ryzyko niewypłacalności dłużnika.

Czym jest zatem potrącenie wierzytelności i jak z niego skorzystać?

Odpowiedzi na to pytanie w sposób przejrzysty i precyzyjny udzielił ostatnio Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I AGa 47/21 (opubl. w SIP Lex nr 3370704) tłumacząc, że stosownie do art. 498 § 1 k.c., gdy dwie osoby są względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczonej tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Istota potrącenia polega na umorzeniu dwóch przeciwstawnych sobie wierzytelności w następstwie złożenia oświadczenia woli przez jednego wierzyciela drugiemu wierzycielowi. Potrącenie uchyla konieczność realnego wykonania przeciwstawnych zobowiązań, upraszcza obrót i ogranicza koszty. Pomimo, że żaden z wierzycieli nie otrzymuje efektywnego świadczenia dłużnika, każdy zostaje zwolniony ze swojego zobowiązania do wysokości wartości mniejszej.

W jakich przypadkach można potrącić zobowiązania pieniężne?

Potrącenie wierzytelności pieniężnych jest możliwe jeśli:

-      termin zapłaty obu wierzytelności już minął,

-      wierzytelności nie zostały wcześniej spłacone,

-      obie wierzytelności są pieniężne,

-      obie strony mogą zaskarżyć brak zapłaty.

 

Pomimo wystąpienia wszystkich ww. okoliczności potrącenie nie nastąpi jeśli żadna ze stron nie złoży oświadczenia o potrąceniu. Oświadczenie takie staje się skuteczne dopiero z chwilą, kiedy doszło do adresata - wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.). Oświadczenie o potrąceniu prowadzi do umorzenia wierzytelności z mocą wsteczną od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe (wyrok SA w Poznaniu z dn. 15.06.2022 r., sygn. akt I AGa 47/21).

Co dzieje się z odsetkami po potrąceniu wierzytelności?

Na skutek nadania potrąceniu mocy wstecznej tj. umożenia obowiązku zapłaty od chwili powstania późniejszej wierzytelności za niebyłe uznać należy te następstwa wierzytelności, które wiążą się z upływem czasu, a które powstały pomiędzy jej umorzeniem a chwilą, gdy uprawniony złożył oświadczenie o potrąceniu. Sąd Najwyższy wskazał, że w szczególności dotyczy to obowiązku zapłaty odsetek, odszkodowania czy kary umownej za opóźnienie.

 

Podsumowanie: potrącenie wierzytelności 

Złożenie oświadczenia o potrąceniu pomimo, że nie spowoduje, iż wierzyciel „zobaczy na oczy” pieniądze, pozwoli poprzez zmiejszenie własnego świadczenia na przymusowe odebranie należności. Należy jednak w każdym przypadku rozważyć czy wierzycielowi opłaca się potrącać wierzytelność, czy lepiej podjąć próbę domagania się odsetek, odszkodowania czy kary umownej. Warto też rozważyć czy opłaca się wiązać kolejną umową z kontrahentem, który w razie niewykonania umowy będzie zobowiązany do zapłaty wysokiej kary umownej.

Potrzebujesz pomocy prawnej z zakresu prawa w biznesie?
Poznaj naszą ofertę i skontaktuj się z nami!

 

potrącenie #wierzyciel #dłużnik #wierzytelność #dług #odsetki #karaumowna #odszkodowanie #umorzenie #wymagalność #AdviserArmknecht&Partners

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo pracy 04.07.2022
[Prawo pracy] Reforma prawa pracy. Zmiana przepisów kodeksu pracy już od sierpnia 2022 r. - nowe uprawnienia pracowników i obowiązki pracodawców.

Polska do początku miesiąca sierpnia bieżącego roku powinna implementować unijne regulacje w zakresie prawa pracy, konkretnie dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE. Zmiany obejmą m.in. takie sprawy jak: urlop opiekuńczy, wydłużenie urlopu rodzicielskiego, urlop „tacierzyński”, zasiłek macierzyński, elastyczna praca, zmiana długości umów o pracę na okres próbny, przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony, praca u kilku pracodawców. | ADVISER Armknecht & Partners, Kancelaria gdynia prawo pracy, prawo pracy, umowa o pracę, kancelaria prawa pracy gdynia, kancelaria adviser

Czytaj dalej
Orzecznictwo 14.05.2024
[Prawo umów] Konsekwencje abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy. Teza z orzeczenia Sądu Najwyższego

W dniu 21 marca 2024 r., Sąd Najwyższy wydał postanowienie w sprawie w sprawie pod sygn. akt I CSK 681/23 (publ. w SIP Lex pod nr 3702077),w którym wyjaśnił kwestie konsekwencji abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy. O konsekwencjach abuzywności postanowień umownych w aspekcie możliwości utrzymania umowy - po wyeliminowaniu postanowień uznanych za nieuczciwe - decyduje bowiem nie tyle to, że wynikające z umowy zobowiązania mogą być (powinny być) in concreto wykonywane, lecz to, czy w obiektywnym ujęciu umowa mogła wiązać strony z uwzględnieniem jej treści po usunięciu postanowień nieuczciwych; rozstrzygające znaczenie ma zatem treść postanowień umowy, nie zaś to, czy świadczenia wynikające z umowy zostały in casu spełnione. Jeżeli w związku z abuzywnością postanowienia umownego okaże się, że umowa taka nie mogła ab initio wiązać stron, a wynikające z niej świadczenia zostały spełnione, zastosowanie ma art. 410 k.c. kancelaria prawna gdynia kancelaria trówjmiasto gdańsk gdynia sopot radca prawny prawo umów porada prawna prawo umów comliance umów klauzula salwatoryjna pranwik od umów negocjacje umów konstruowanie umowy klauzula umowna

Czytaj dalej