Ochrona danych

Jak wygląda praca w godzinach nadliczbowych w polskim prawie?

Każda praca, którą pracownika wykonuje ponad obowiązujące go normy czasu pracy oraz ponad obowiązujący go przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych. Praca na takich zasadach dopuszczalna jest w dwóch przypadkach określonych w art. 151 kodeksu pracy:

występuje konieczność prowadzenia akcji ratunkowej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
zachodzą szczególne potrzebny pracodawcy (pracownik w roku może pracować w ten sposób tylko 150 godzin).

Jak wskazuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, potwierdzone w wyroku SN z 10 września 2019 roku, w sprawie pod sygn. II PK 55/18, publ. LEX nr 2779940 – „przyjęło się uważać,
iż szczególne potrzeby pracodawca wyraża poleceniem, to można także wykonywać pracę nadliczbową za wiedzą i zgodą (choćby) milczącą pracodawcy, gdy pracownik działa w jego interesie bowiem polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie wymaga szczególnej formy
i wystarczająca jest dorozumiana zgoda pracodawcy”.

Warto zaznaczyć, że odpracowywanie wolnego, które zostało udzielone na pisemny wniosek pracownika, nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Praca w godzinach nadliczbowych może być atrakcyjna pod względem finansowym.
Za pracę w nocy, w niedzielę i święta (które nie są dla pracownika dniami pracy) oraz w dniu wolnym od pracy (udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub w święto) pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie oraz dodatkowo 100% wynagrodzenia. Taki sam dodatek przysługuje, gdy przekroczona zostanie 40-godzinna tygodniowa norma czasu pracy. Gdy praca nadliczbowa świadczona jest w inne niż wymienione wcześniej dni, dodatek wynosi 50% wynagrodzenia. „Normalne wynagrodzenie” zgodnie z wyrokiem SN z dnia 3 czerwca 1986 roku, pod sygn. akt I PRN 40/86, publ. SIP Lex pod nr: 12989, stanowić ma stałe
i systematyczne wynagrodzenie, w którego skład wchodzi wypłata zasadnicza oraz dodatkowe składniki, które zgodnie z przepisami obowiązującymi w zakładzie pracy mu przysługują.

Inną formą rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych może być udzielany w tym samym wymiarze czas wolny. Następuje to na wniosek pracownika, jednak może też nastąpić bez wnioskowania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 2010 roku, pod sygnaturą I PK 157/09, SIP Lex pod nr: 889232, podkreśla, że „w przypadku udzielenia na pisemny wniosek pracownika czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych, dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych nie przysługuje co oznacza,
że pracownik zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia za pracę wykonaną w godzinach nadliczbowych”.

W sytuacji, gdy to pracodawca udziela wolnego bez wniosku pracownika, czas wolny musi być w wymiarze o połowę wyższym niż przepracowane nadliczbowe godziny. Nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia jakie przysługuje pracownikowi.

Jeśli pracownik wykonywał pracę w jego dniu wolnym od pracy, to pracodawca
w porozumieniu z nim udziela mu w zamian inny dzień wolny od pracy.

Co jednak w przypadku, gdy stosunek pracy ustanie przed upływem okresu rozliczeniowego?

Wtedy pracownikowi przysługuje oprócz zwykłego wynagrodzenia dodatek 100% wynagrodzenia, tak jak w przypadku pracy w nocy, niedzielę i święta oraz w dzień wolny
od pracy, jeśli pracował ponad swój wymiar czasu pracy.

Stan prawny na dzień: 30.04.2021 r.

#pracodawca #pracownik #godzinynadliczbowe #prawopracy #ekwiwalent #normaczasupracy #dodatekdowynagrodzenia #adviser1989

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Prawo dla biznesu 5.03.2026

[Spory prawne w biznesie - Mediacja] Mediacja w postępowaniu o zatwierdzenie układu (art. 597¹ Pr.r.) – korzyści i koszty

Postępowanie o zatwierdzenie układu (art. 597¹ Pr.r.) – rola mediacji Postępowanie o zatwierdzenie układu to efektywna alternatywa dla likwidacji w prawie restrukturyzacyjnym, umożliwiająca restrukturyzację długów bez ogłaszania upadłości. Mediacja wspiera negocjacje, zależnie od fazy: przed PZU lub po ogłoszeniu upadłości, z kosztami regulowanymi rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Postępowanie o zatwierdzenie układu (art. 597¹ Pr.r.) z mediacją – skuteczna alternatywa dla upadłości. W postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) mediacja pomaga wypracować konsensus wierzycieli przed głosowaniem (2/3 sumy wierzytelności + połowa liczby), oszczędzając czas i koszty. Nowe przepisy prawa restrukturyzacyjnego (art. 25a, 34b Pr.r.) umożliwiają nadzorcy skorzystanie z mediatora w negocjacjach układowych. Meta description (155 znaków) "Mediacja w PZU (art. 597¹ Pr.r.): koszty wg rozporządzenia MS 2026, rola art. 25a Pr.r. w układzie restrukturyzacyjnym. Alternatywa dla upadłości – przewodnik dla firm." Tekst H1 i wstęp (optymalizacja gęstości słów kluczowych) Mediacja w postępowaniu o zatwierdzenie układu – art. 597¹ Pr.r. i nowe możliwości W postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) mediator restrukturyzacyjny wspiera negocjacje przed upadłością. Koszty mediacji sądowej: do 8000 zł netto + VAT wg rozporządzenia z 12.02.2026. Wewnętrzne linki i struktura H2/H3 H2: Mediacja przed PZU – rola doradcy restrukturyzacyjnego Link wewnętrzny: Doradca restrukturyzacyjny w mediacji H2: Art. 25a Pr.r. – mediator w prawie restrukturyzacyjnym Link: Prawo restrukturyzacyjne 2025 zmiany H2: Koszty mediacji po ogłoszeniu upadłości (art. 266 P.u.) Link: Rozporządzenie MS 2026 mediator H3: Art. 34b Pr.r. – odpowiedzialność za umowę z mediatorem postępowanie o zatwierdzenie układu, art. 597¹ Pr.r., mediacja w restrukturyzacji, PZU mediacja, art. 25a Pr.r., mediator restrukturyzacyjny, układ w upadłości, koszty mediacji sądowej 2026, prawo restrukturyzacyjne mediacja, doradca restrukturyzacyjny mediacja mediacja sądowa mediator sądowy mediator 1. postępowanie o zatwierdzenie układu 2. art. 597¹ Pr.r. 3. mediacja w restrukturyzacji[file:29] 4. PZU mediacja 5. art. 25a Pr.r. 6. mediator restrukturyzacyjny 7. układ w upadłości art. 266[file:29] 8. koszty mediacji sądowej 2026[file:28] 9. prawo restrukturyzacyjne mediacja 10. doradca restrukturyzacyjny mediacja[file:29] 11. art. 34b Pr.r. 12. zatwierdzenie układu koszty 13. mediacja przed upadłością[file:29] 14. rozporządzenie mediator 2026[file:28] 15. nadzorca sądowy mediacja 16. układ restrukturyzacyjny głosowanie 17. syndyk mediacja upadłościowa[file:29] 18. dyrektywa 2019/1023 mediacja 19. ugoda w prawie upadłościowym[file:29] 20. restrukturyzacja z mediatorem

Czytaj dalej

Prawo podatkowe

Prawo do obniżenia podatku VAT uzależnione od warunków po stronie dłużnika – Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 października 2020 r – C-335/19

Artykuł 90 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT.

Czytaj dalej