[Prawo morskie] Czy wiesz co to jest wypadek morski a kiedy masz do czynienia z incydentem morskim?

Definicję wypadku morskiego znajdziemy w ustawie z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1068, dalej: "ustawa o PKBWM"). Ustawa o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich wyróżnia:

• wypadek morski,
• poważny wypadek morski,
• bardzo poważny wypadek morski.

Zgodnie z definicją zawartą w treści art. 2 pkt 1 ustawy o PKBWM, wypadek morski to niezmierzone zdarzenie lub kilka zdarzeń niezamierzonych, związanych bezpośrednio z eksploatacją statku, w którego następstwie doszło do:

• śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu;
• zaginięcia człowieka;
• utraty statku;
• uszkodzenia statku, wpływającego w znacznym stopniu na jego konstrukcję, zdolności manewrowe lub eksploatacyjne, (wymagające poważnych napraw);
• zderzenia statków;
• wejścia statku na mieliznę,
• zetknięcia statku z dnem, uderzenia w podwodną przeszkodę, unieruchomienia statku,
• pożaru, eksplozji, uderzenia w budowlę, urządzenie lub instalację, przesunięcia ładunku, uszkodzenia powstałego wskutek złej pogody, uszkodzenia przez lód, pęknięcia kadłuba lub podejrzenia uszkodzenia kadłuba;
• wyrządzenia przez statek istotnej szkody w infrastrukturze portowej, powodującej poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa statku, innych statków, osób,
• wyrządzenia szkody w środowisku lub wywołania niebezpieczeństwa wyrządzenia takiej szkody.

Wypadek morski uznajemy za poważny (poważny wypadek morski), gdy jego skutkiem jest:

• unieruchomienie napędu głównego statku, rozległe uszkodzenie pomieszczeń mieszkalnych, zmiana stateczności statku, poważne uszkodzenie konstrukcji statku w podwodnej części kadłuba czyniące go niezdatnym do kontynuowania podróży,
• wyrządzenie szkody w środowisku, której rozmiarów nie można uznać za znaczne,
• awaria, skutkująca koniecznością holowania statku lub udzielenia pomocy z lądu.

Wypadek morski uznajemy za bardzo poważny (bardzo poważny wypadek morski), gdy w jego wyniku doszło do śmierci człowieka całkowitej utraty statku lub wyrządzenia szkody w środowisku w znacznych rozmiarach.

Incydent morski, to zgodnie z definicją zawartą w treści art. 2 pkt 1 ustawy o PKBWM, to niezamierzone zdarzenie lub kilka niezamierzonych zdarzeń, których nie można zakwalifikować jako wypadek morski związanych bezpośrednio z eksploatacją statku, które miało lub mogło mieć niekorzystny wpływ na bezpieczeństwo statku, osób lub środowisko.

Zatem, ogólnie ujmując incydentem będzie każde zdarzenie lub kilka zdarzeń, których ze względu na istotność, nie można uznać za wypadek na morzu, a mającego wpływ na bezpieczeństwo statku, osób (w tym załogi), czy środowisko.

Należy zwrócić uwagę, iż zarówno wypadek morski jak i incydent morski, będące pojęciami prawa morskiego, zdefiniowane w polskim prawie w ustawie stawie z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1068), to zdarzenia wywołane nieświadomym działaniem lub zaniechaniem, w efekcie których dochodzi do zdarzenia stanowiącego zagrożenie dla bezpieczeństwa osób,w tym załogi i mienienia znajdującego się na statku, stanowiących część infrastruktury portowej lub skutkujące zanieczyszczeniem środowiska.

Wypadkami morskimi są zdarzenia niosące za sobą poważne skutki natomiast incydentami morskimi są zdarzenia generujące skutki o niskim lub średnim poziomie nasilenia.

Niemniej, nie można zapomnieć, że ani wypadkiem morskim ani incydentem morskim nie będzie zdarzenie wywołane świadomym działaniem lub zaniechaniem podjętym z zamiarem naruszenia bezpieczeństwa statku, wyrządzenia szkody na osobie lub szkody w środowisku.