[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?
Udostepnij
Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?
Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.
Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?
Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.
Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.
Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.
Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego
W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.
Wspólników spółki jawnej obowiązuje zakaz konkurencji. Zgodnie z art. 56 kodeksu spółek handlowych (dalej k.s.h.) wspólnicy zobowiązani są powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki oraz nie mogą, bez zgody pozostałych wspólników, zajmować się interesami konkurencyjnymi, w szczególności uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki. Przepis ten zgodnie z art. 103 §1 k.s.h. dotyczy również wspólników spółki komandytowej.
Święta Bożego Narodzenia to czas radości, refleksji i dzielenia się tym, co najcenniejsze.Z okazji nadchodzących Świąt chcielibyśmy serdecznie podziękować wszystkim naszym Klientom, Partnerom i Współpracownikom za zaufanie, zaangażowanie oraz owocną współpracę w mijającym roku. Życzymy Wam spokojnych, pełnych ciepła i rodzinnych chwil, a także wielu sukcesów oraz pomyślności w Nowym Roku! Niech te Święta będą czasem wytchnienia, a nadchodzący rok przyniesie jeszcze więcej inspiracji i okazji do rozwoju! Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku! #Święta #WesołychŚwiąt #NowyRok #Podziękowanie #Współpraca #Sukces #Rozwój #Zaufanie #Klienci #Partnerzy #Współpracownicy #BożeNarodzenie --- ### **English version** 🎄 **Christmas is a time of joy, reflection, and sharing what is most precious.** On this special occasion, we would like to extend our heartfelt thanks to all our Clients, Partners, and Colleagues for their trust, commitment, and successful cooperation throughout the past year. We wish you peaceful, warm, and joyful moments with your loved ones, as well as much success and prosperity in the New Year! ✨ May this holiday season be a time to recharge, and may the upcoming year bring even more inspiration and opportunities for growth! **Merry Christmas and a Happy New Year! 🎅** #Christmas #MerryChristmas #NewYear #Gratitude #Collaboration #Success #Growth #Trust #Clients #Partners #Colleagues #HolidaySeason Oto propozycja wpisu dla kancelarii prawnej z Gdyni z okazji Świąt Bożego Narodzenia: --- ### **Wersja polska** 🎄 **Szanowni Państwo,** Z okazji Świąt Bożego Narodzenia pragniemy złożyć serdeczne życzenia naszym Klientom, Partnerom oraz Współpracownikom. Niech ten wyjątkowy czas przyniesie spokój, radość i chwile wytchnienia w gronie najbliższych. Życzymy Państwu zdrowia, wielu sukcesów oraz pomyślności w nadchodzącym Nowym Roku. Dziękujemy za zaufanie, jakim nas obdarzyliście, oraz za dotychczasową współpracę. Mamy nadzieję, że kolejny rok przyniesie nowe, inspirujące możliwości i dalsze wspólne sukcesy. **Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku! 🎄** **Zespół Kancelarii Prawnej [Nazwa Kancelarii] z Gdyni** #Święta #BożeNarodzenie #ŻyczeniaŚwiąteczne #NowyRok #KancelariaPrawna #Zaufanie #Współpraca #Podziękowania #Gdynia --- ### **Wersja angielska** 🎄 **Dear Clients, Partners, and Colleagues,** On the occasion of Christmas, we would like to extend our warmest wishes to you all. May this special time bring peace, joy, and moments of rest with your loved ones. We wish you good health, success, and prosperity in the coming New Year. Thank you for the trust you have placed in us and for the successful cooperation throughout the past year. We look forward to new opportunities and shared successes in the year ahead. **Merry Christmas and a Happy New Year! 🎄** **The Team of [Law Firm Name] in Gdynia** #Christmas #HolidayWishes #NewYear #LawFirm #Gratitude #Collaboration #Clients #Trust #Gdynia kancelaria prawna gdynia radca prawny adwokat gdynia trójmiasto prawnik kancelaria radcyprawnego kancelaria radców prawnych prawnik gdynia gdańsk trójmiasto znajdź prawnika
Wstecz 
