Wstecz
Prawo spadkowe 14.11.2022

[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?

Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?

Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?

Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.

Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego

W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo sportowe 13.06.2022
[Prawo sportowe] Kontrakt trenerski w piłce nożnej - umowa o pracę lub świadczenie usług

Kontrakt trenerski, a właściwie umowa o świadczenie usług albo pracy (umowa o pracę) w charakterze trenera piłki nożnej, jest regulowana postanowieniami uchwały Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN) nr XII/189 z 12 grudnia 2014 roku dot. Zasad regulujących stosunki pomiędzy klubem sportowym a trenerem piłki nożnej (tekst jednolity przyjęty uchwałą Zarządu PZPN nr IX/146 z dn. 04 listopada 2020 r., dalej: „Uchwała PZPN”). prawo sportowe kancelaria, prawo sportowe kancelaria gdynia, umowa trenera w piłce nożnej, kontrakt trenerski kancelaria, kontrakt trenerski prawnik, prawo sportowe kancelaria, kancelaria prawa sportowego, https://adviser.law/prawo-sportowe Kontrakt trenerski w sporcie obok umów transferowych oraz przede wszystkim kontraktów zawodniczych, jest jedną z najczęściej zawieranych umów w obrocie sportowym. Na podstawie kontraktu trenerskiego, trenerowi powierzany jest zasadniczy obowiązek, który ogólnie można ująć jako trenowanie zespołu lub zawodnika. Niemniej kontrakty trenerskie w sporcie, niejednokrotnie zawierają szereg dodatkowych postanowień, dotyczących m.in. budowy wizerunku klubu, uczestnictwa w rozwoju klubu np. poprzez tworzenie planów i strategii trenowania zawodników. Ze względu na różnorodność norm prawa sportowego w obrębie różnych dyscyplin sportowych, umowa o trenowanie, zwana również umową o świadczenie usług trenerskich oraz przede wszystkim jako kontrakt trenerski w różnych dyscyplinach, może być odmiennie uregulowany.

Czytaj dalej
Prawo spółek 10.04.2026
[Prawo spółek handlowych] Spółka w kryzysie finansowym: upadłość czy restrukturyzacja? Co grozi zarządowi za spóźniony wniosek i jak działają postępowania insolwencyjne po nowelizacji 2025 r.

Kiedy spółka zaczyna tracić płynność finansową, pierwsze pytanie jakie pada w sali zarządu to zwykle: czy ogłaszamy upadłość? To błędne pytanie – i zadane zbyt późno. Polskie prawo insolwencyjne wyraźnie preferuje restrukturyzację nad upadłość likwidacyjną. Upadłość to w istocie ultima ratio – ostateczność stosowana wtedy, gdy możliwości porozumienia z wierzycielami zostały wyczerpane albo od początku nie było podstaw do prognozowania dalszej działalności spółki. Zanim do tego dojdzie, mamy do dyspozycji cały arsenał narzędzi restrukturyzacyjnych – i warto z nich korzystać świadomie. Poniżej wyjaśniam logikę systemu: czym różnią się poszczególne tryby, co zmienia nowelizacja z 2025 r. i – co równie ważne – jaką osobistą odpowiedzialność ponosi zarząd, gdy wniosek zostanie złożony za późno. Prawo insolwencyjne | Kancelaria ADVISER Armknecht & Partners | Gdynia · Gdańsk · Trójmiasto Prawo insolwencyjne w Trójmieście – ADVISER Armknecht & Partners Szukasz pomocy w zakresie prawa upadłościowego w Gdyni lub prawa upadłościowego w Gdańsku? Jako kancelaria prawa restrukturyzacyjnego w Trójmieście od ponad 35 lat wspieramy zarządy i właścicieli firm w najtrudniejszych momentach – od wczesnych sygnałów kryzysu finansowego aż po wybór optymalnej ścieżki postępowania insolwencyjnego. Nasza kancelaria prawna w Gdyni oferuje kompleksową obsługę prawną firm w zakresie prawa insolwencyjnego: doradztwo przy wyborze między postępowaniem restrukturyzacyjnym a upadłościowym, przygotowanie wniosków do sądu oraz reprezentację wierzycieli i dłużników. Jako doświadczony radca prawny w Gdyni prowadzimy sprawy dotyczące PZU, PPU, postępowania układowego i sanacyjnego – również po nowelizacji z 2025 r. Specjalizujemy się także w mediacjach sądowych, mediacjach przedsądowych i mediacjach pozasądowych w sprawach gospodarczych. Nasi prawnicy pełnią funkcję mediatora w Gdyni i wpisani są na listy mediatorów przy Sądach Okręgowych Apelacji Gdańskiej. Mediacja w postępowaniu restrukturyzacyjnym może zadecydować o sukcesie całego układu z wierzycielami – działamy zarówno jako doradcy prawni, jak i mediatorzy. Dowiedz się więcej o stałej obsłudze prawnej firm: adviser.law/obsluga-prawna-firm-kancelaria-gdynia-prawnik Mediacja w PZU – korzyści i koszty: adviser.law/mediacja-w-postepowaniu-o-zatwierdzenie-ukladu kancelaria prawna gdynia kancelaria prawna grańsk kancelaria prawna trójmiasto radca prawny dr Bartosz Armknecht postępowanie insolwencyjne

Czytaj dalej