Wstecz
Prawo spadkowe 14.11.2022

[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?

Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?

Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?

Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.

Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego

W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo spółek 22.09.2023
[Prawo spółek handlowych] Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych z dnia 15 września 2023 r.

W dniu 15 września 2023 r., weszła w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), której głównym założeniem jest implementacja Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2121 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek oraz wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-106/16 Polbud Wykonawstwo. Ponadto Dodatkowo, nowelizacja obejmuje częściową implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1151 z dnia 20 czerwca 2019 r. zmieniającej dyrektywę 2017/1132 w odniesieniu do stosowania narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek. prawo spółek handlowych prawo spółek prawo handlowe kancelaria gdynia prawnik gdynia kancelaria gdynia obsługa firm gdynia obsługa spółek gdynia obsługa prawna firm company law commercial companies law corporate law attorney ADVISER Armknecht & Partners attorneys-at-law Poland Gdynia Gdańsk Business law

Czytaj dalej
Prawo budowlane 05.03.2024
[Prawo budowlane] Jak dochodzić swoich praw wynikających z wad budowlanych w robotach remontowych i pracach wykonawczych?

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się kluczowym aspektom prawym związanym z działalnością budowlaną, a więc prawem budowlanym. A konkretnie prawem budowlanym i umową o roboty budowlane w zakresie dotyczącym wad budowlanych oraz tym jak skutecznie dochodzić swoich praw w przypadku problemów z wadliwie wykonanymi robotami remontowymi lub pracami wykończeniowymi (roszczenia z tytułu wad budowlanych). W dzisiejszych czasach, w miarę wzrostu działań związanych z budownictwem, coraz ważniejsze staje się prawo budowlane. W związku z tym, wielu inwestorów, przedsiębiorców oraz właścicieli nieruchomości zwraca się do specjalistów w tej dziedzinie, takich jak prawnik prawo budowlane. Kancelarie prawne specjalizujące się w prawie budowlanym zyskują coraz większą popularność, oferując kompleksową pomoc prawną w zakresie wszelkich kwestii związanych z budową i nieruchomościami. Znajdując się w trudnej sytuacji prawnej związanej z procesem budowlanym, warto skorzystać z usług doświadczonego radcy prawnego lub adwokata, specjalizującego się w prawie budowlanym. Odpowiedzialność za wady budowlane to często spotykany problem, z którym muszą zmierzyć się zarówno inwestorzy, jak i wykonawcy. Kancelarie prawa budowlanego skupiają się na udzielaniu porad prawnych w zakresie zabezpieczenia interesów klientów w sytuacjach związanych z wadami budowlanymi oraz reprezentowaniu ich przed sądem. W Gdyni, dynamicznie rozwijającym się mieście nad Bałtykiem, znajduje się wiele kancelarii prawnych specjalizujących się w obszarze prawa budowlanego. Radcy prawni i adwokaci świadczą usługi na najwyższym poziomie, dbając o zabezpieczenie praw swoich klientów w kontekście miejscowych regulacji oraz prawa budowlanego. Jeśli jesteś zainteresowany skorzystaniem z pomocy prawnej w obszarze prawa budowlanego, warto rozważyć współpracę z renomowaną kancelarią prawną w Gdyni. Profesjonalni prawnicy specjalizujący się w tej dziedzinie będą w stanie udzielić kompleksowej pomocy prawnej, dostosowanej do indywidualnych potrzeb klienta. prawo budowlane kancelaria prawnik prawo budowlane radca prawny adwokat adviser armknecht & Partners kancelaria radców prawnych i adwokatów w Gdyni www.adviser.law

Czytaj dalej