Prawo spadkowe 14.11.2022

[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?

Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?

Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?

Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.

Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego

W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnika?

Poznaj naszą ofertę w zakresie prawa spadkowego, skontaktuj się z nami!

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Nie tylko prawo 22.12.2025

Życzenia z okazji Świąt Bożego Narodzenia

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia składamy naszym Klientom, Partnerom oraz Współpracownikom serdeczne życzenia spokoju, zdrowia i wytchnienia od codziennych wyzwań. Niech ten wyjątkowy czas będzie okazją do refleksji, regeneracji i spotkań w gronie najbliższych, a nadchodzący rok przyniesie stabilność, dobre decyzje oraz dalszy rozwój, zarówno zawodowy, jak i osobisty. Dziękujemy za zaufanie i owocną współpracę. Wesołych Świąt i pomyślnego Nowego Roku! On the occasion of the Christmas season, we would like to extend our warmest wishes to our Clients, Partners, and Associates for peace, good health, and a well-deserved moment of rest from everyday challenges. May this special time offer an opportunity for reflection, renewal, and meaningful moments with loved ones, and may the coming year bring stability, sound decisions, and continued professional and personal growth. Thank you for your trust and cooperation. Merry Christmas and a Happy New Year! hasztag#Święta hasztag#BożeNarodzenie hasztag#KancelariaAdviser hasztag#Zaufanie hasztag#Współpraca hasztag#NowyRok hasztag#SeasonGreetings hasztag#Christmas hasztag#Adviser hasztag#Trust hasztag#Cooperation hasztag#NewYear Kancelaria prawna Gdynia ADVISER Armknecht i Partnerzy Partnerzy Radcowie Prawni radca prawny Gdynia Law Firm ADVISER Armknecht & Partners attorneys-at-law

Czytaj dalej

Prawo sportowe 20.06.2022

[Prawo sportowe] Kontrakt trenerski w piłce nożnej - zawarcie i rozwiązanie

W obrocie sportowym, w szczególności w piłce nożnej zawieranych jest szereg umów, w szczególności kontraktów trenerskich, kontraktów zawodniczych, umów transferowych oraz umów sponsoringowych. Szczególnie interesującą kwestią z zakresu prawa sportowego jest kontrakt trenerski, w w tym kontekście warunki i zasady zawierania i rozwiązywania kontraktu trenerskiego w piłce nożnej na zasadach określonych w przepisach prawa powszechnego i regulacjach Polskiego Związku Piłki Nożnej - PZPN. Prawo sportowe kancelaria, kancelaria gdynia, prawo sportowe gdynia, kancelaria prawa sportowego gdyni, kontrakt trenerski, kancelaria prawa sportowego, prawo sportowe kancelaria, kancelaria prawo sportowe, kancelaria prawa sportowego, ontrakt trenerski, a właściwie umowa o świadczenie usług albo pracy (umowa o pracę) w charakterze trenera piłki nożnej, jest regulowana postanowieniami uchwały Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN) nr XII/189 z dnia 12 grudnia 2014 roku dot. Zasad regulujących stosunki pomiędzy klubem sportowym a trenerem piłki nożnej (tekst jednolity przyjęty uchwałą Zarządu PZPN nr IX/146 z dn. 04 listopada 2020 r., dalej: „Uchwała PZPN”). Uchwała PZPN, co do zasady określa minimalne wymogi dotyczące profesjonalnego kontraktu trenerskiego (tzw. essentialia negotti), niemniej umowa z klubem może zawierać dodatkowe postanowienia, w szczególności: dodatkowe obowiązki trenera, w tym np. związane z udziałem w konferencjach prasowych czy promocją (marketingiem) klubu, dodatkowe świadczenia klubu na rzecz trenera, jak np. zwrot kosztów zakwaterowania, korzystania oraz zwrotu narzędzi służbowych – np. laptopa, samochodu, warunki płatności, zachowanie poufności, przekazanie praw autorskich, sposób i formę (komunikacji) doręczania korespondencji, możliwość jednostronnego rozwiązania umowy (kontraktu) przez klub https://adviser.law/prawo-sportowe rozwiązanie kontraktu trenerskiego

Czytaj dalej