Umów spotkanie
Umów spotkanie
Wstecz
Prawo spadkowe 14.11.2022

[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?

Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?

Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?

Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.

Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego

W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.


Potrzebujesz pomocy prawnika?

Poznaj naszą ofertę w zakresie prawa spadkowego, skontaktuj się z nami!

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo sportowe 06.02.2023
[Sports law] Sports Litigation & Arbitration in Poland

Settlement of legal disputes in sport, in particular those of a property nature, which can be colloquially referred to as "vindication in sport" or "sports vindication", is generally carried out in arbitration (arbitration proceedings), referred to as sports arbitration. In many cases, in order to properly resolve disputes, sports organizations have established specialized permanent arbitration courts (permanent arbitration courts) - Arbitration Tribunals, which by definition know the norms of sports law and understand the specificity of sport, which is to ensure proper recognition of cases and settlement of disputes in sport. The main purpose of recognition of the disputes in the field of broadly understood sports law relations by Arbitration Tribunals, i.e. excluding the jurisdiction of common courts, is the speed and efficiency of examining such disputes and the fairness of arbitration proceedings, in particular due to the knowledge of the regulations of sports organizations and associations referred to as sports law or more broadly as lex sportiva. It should be noted that the market of legal services, attorneys representing the parties (replacing the parties) in proceedings in sports law disputes, has also educated lawyers specializing in sports law, or law firms practicing in the field of sports law (sports law firms). Sports law also includes standards regulating the recognition of legal disputes in sport, in terms of the system, i.e. determining the bodies competent to consider such disputes - Arbitration Tribunals (permanent arbitration courts).Arbitration Tribunals can be classified as: 1) domestic and foreign, 2) operating within a given sport discipline (e.g. football or basketball). Sports law, sports law in poland, polish sports law, polish sports lawyer, sports lawyer in poland, disputes in sport poland, poland lex sportiva, sports law poland , football disputes poland, football court poland, footbnall litigation poland, law in sport poland, Legal disputes in sport and the resolution of legal disputes in sports (sports law, lex sportiva) is generally carried out in arbitration (ADR - Alternative Dispute Resolution), referred to as modification of sports arbitration. However, this is not a rule without exceptions. It should be emphasized that the main or most popular sports disciplines (basketball and football) have been developed by specialized permanent arbitration courts such as PSP (PZPN - Polish FA - Football Arbitration Court), Football Tribunal on FIFA: DRC (Dispute Resolution Chamber) , PSC (Players' Status Chamber), AC (Agents Chamber), STA (Polish Basketball Federation Arbitration Tribunal). Moreover, in Poland cases are also heard by the Arbitration Tribunal at PKOL (Polish Olympic Committee), and internationally by CAS / TAS - the Sports Arbitration Court, also known as the Sports Arbitration Court with its seat in Lausanne and branches in New York and Sydney.

Czytaj dalej