Wstecz
Prawo spadkowe 14.11.2022

[Prawo spadkowe] Czy można utracić prawo do zachowku postępując sprzecznie z zasadami współżycia społecznego?

Prawo spadkowe: Kto ma prawo do zachowku?

Zachowek należy się zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli nie doszło do dziedziczenia ustawowego. Przykładem takiej sytuacji jest dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału który otrzymaliby gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Natomiast w sytuacji, gdy osoby te były trwale niezdolne do pracy albo jeśli zstępny jest małoletni otrzymaliby oni 2/3 wartości udziału spadkowego. Innymi słowy dzieci, dalsi zstępni, małżonek i rodzice zmarłego mogą domagać się od spadkobiercy (nieustawowego) zapłaty kwoty odpowiadającej połowie lub 2/3 tego co otrzymaliby, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości?

Odpowiedzi na to pytanie, czy można odmówić zapłaty zachowku gdy jest to sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, udzielił Sąd Najwyższy w wydanym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie pod sygn. akt III CSK 159/21 (publ. w SIP Lex nr 3327075). Wówczas Sąd Najwyższy wskazał, że może dojść do oddalenia powództwa o zapłatę zachowku ze względu na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub jego obniżenia j, jednocześnie wskazują, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Dopuszczalne jest także całkowite pozbawienie prawa do zachowku wyłączonego z dziedziczenia ustawowego spadkobiercy w wyniku zastosowania przepisu art. 5 k.c. (nadużycie prawa podmiotowego), w sytuacji, gdy uprawniony do zachowku naużywa swoich praw względem zobowiązanego, lub taka sytuacja miała miejsce w przeszłości.

Innymi słowy osoba, która otrzymała majątek po zmarłym na podstawie testamentu nie będzie zobowiązana do zapłaty zachowku krewnym spadkodawcy, o ile ich postawa była lub jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Każda z sytuacji oceniana jest przez sąd rozpoznający sprawę indywidualnie. Nie można wskazać zamkniętego katalogu sytuacji w których obowiązek zapłaty zachowku nie istnieje. Można się jednak posłużyć orzeczeniami wcześniej wydanymi przez sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zachowku w oparciu o zasady współżycia społecznego

W zakończonej sprawie, której przedmiotem było żądanie zapłaty zachowku, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2021 r., (sygn. akt III CSK 159/21, publ. w SIP Lex nr 3327075) za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznał żądanie przez matkę zapłaty zachowku od syna w przypadku, gdy matka nie dopełniła wobec niego obowiązków rodzicielskich. Kobieta zaniedbywała syna, nie przejawiała żadnego zainteresowania jego losem, nie troszczyła się o niego, nie spełniała obowiązku alimentacyjnego oraz wyzywała syna w trakcie awantur. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, pomimo, że powódka była uprawniona do zachowku, powołując się na zasady współżycia społecznego, uznał, że jej roszczenie o zapłatę zachowku jest bezzasadne.

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo sportowe 02.01.2025
[Prawo sportowe] Wypowiedzenie umowy o świadczenie usług reklamowych w sporcie

W tym wpisie na blogu naszej kancelarii prawnej w Gdyni, specjalizującej się między innymi w prawie sportowym, omówimy istotne zagadnienia wynikające z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2004 r. (sygn. IV CK 640/03), który dotyczy umowy o świadczenie usług reklamowych w kontekście prawa cywilnego, w tym również umów sponsoringowych w sporcie i innych umów związanych z promocją poprzez sport. Kluczowe kwestie dotyczą: ustalenia charakteru umowy o świadczenie usług reklamowych i jej kwalifikacji prawnej, możliwości wypowiedzenia umowy o świadczenie usług reklamowych. Prawo Sportowe – Kancelaria Prawa Sportowego W dzisiejszym świecie sportu, złożoność przepisów prawnych oraz dynamiczne zmiany w regulacjach wymagają specjalistycznej wiedzy. Nasza kancelaria prawa sportowego oferuje kompleksową obsługę prawną dla sportowców, klubów sportowych oraz organizacji związanych z branżą sportową. Jako wiodąca kancelaria sportu, zapewniamy fachowe doradztwo oraz reprezentację w sprawach dotyczących prawa sportowego. Nasze Usługi Prawnik Sportowy – Twoje wsparcie w każdej sytuacji Nasz zespół składa się z doświadczonych prawników, którzy specjalizują się w prawie sportowym. Oferujemy pomoc w zakresie: Kontraktów trenerskich: Przygotowujemy i negocjujemy umowy, które zabezpieczają interesy trenerów oraz klubów. Obsługi prawnej zawodników: Doradzamy w sprawach dotyczących umów sponsorskich, transferów oraz ochrony praw zawodników. Rozwiązywania sporów: Reprezentujemy naszych klientów przed organami dyscyplinarnymi oraz sądami. Dlaczego warto wybrać naszą kancelarię? Kancelaria Prawa Sportowego z doświadczeniem Nasza kancelaria prawa sportowego wyróżnia się na tle konkurencji dzięki: Specjalizacji: Zajmujemy się wyłącznie sprawami związanymi z prawem w sporcie, co pozwala nam na dogłębną znajomość tematu. Indywidualnemu podejściu: Każdy klient jest dla nas wyjątkowy. Dostosowujemy nasze usługi do jego potrzeb i oczekiwań. Skuteczności: Nasze dotychczasowe osiągnięcia mówią same za siebie. Dzięki naszym działaniom wielu klientów zrealizowało swoje cele sportowe. Skontaktuj się z nami! Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w zakresie prawa sportowego, nie czekaj! Nasza kancelaria sportu jest gotowa, aby Ci pomóc. Zadzwoń lub napisz do nas, a nasi specjaliści – adwokaci i prawnicy sportowi – odpowiedzą na wszystkie Twoje pytania. Zaufaj ekspertom w dziedzinie prawa sportowego i skorzystaj z naszych usług już dziś!

Czytaj dalej