Orzecznictwo

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego: minimalna treść klauzuli kary umownej

W dniu 20 maja 2021 r. Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę o sygn. akt IV CSKP 58/21 (publ. SIP Lex nr 3208506) wydał wyrok w którym określił minimalną treść klauzuli umownej kreującej obowiązek zapłaty kary umownej.

Kara umowna jest to zastrzeżenie umowne kreujące obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego przez zapłatę określonej kwoty pieniężnej. W przedmiotowej sprawie strony zawarły umowę o roboty budowlane zastrzegając w jej treści karę umowną w wysokości 0,2% wartości przedmiotu umowy z podatkiem VAT za każdy dzień zwłoki z tytułu nieterminowego usunięcia wad stwierdzonych przy odbiorze oraz w okresie gwarancji i rękojmi. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, że tak ukształtowane postanowienie umowne nie spełnia wymogów art. 483 § 1 k.c., nie została w nim bowiem definitywnie określona suma stanowiąca karę umowną.

W orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, że minimalną treść klauzuli kary umownej określa art. 483 § 1 k.c., natomiast granice kształtowania tej treści wyznacza 3531 k.c. Do koniecznych elementów ważnej klauzuli umownej kreującej obowiązek zapłaty kary umownej zaliczyć należy określenie zobowiązania (albo pojedynczego obowiązku), którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie rodzi obowiązek zapłaty kary oraz określenie sumy pieniężnej mającej stanowić naprawienie szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 483 § 1 k.c.). Strony umowy korzystają ze swobody w oznaczeniu sumy stanowiącej karę umowną (3531 k.c.), ich ustalenia muszą być jednak na tyle precyzyjne, aby umożliwiały obiektywne jej oznaczenie, a naruszenie tej zasady będzie skutkować sankcją nieważności tego zastrzeżenia umownego (art. 58 § 3 k.c.). Strony nie mogą zatem przyjąć konstrukcji prawnej zakładającej ustalenie w przyszłości podstawy naliczania kary umownej. Nie spełnia wymogu oznaczoności kary określenie jej przez odwołanie się nie do stałego lecz ocennego miernika wartości. Sąd Najwyższy podkreślił ponadto, że kara umowna za zwłokę, która ma w założeniu pełnić przede wszystkim funkcję stymulującą dłużnika do wykonania zobowiązania, może być ustalona według stawki odniesionej do określonego interwału czasowego (dzień, tydzień), która może zostać określona, jako ułamek (procent) wartości przedmiotu umowy.

Nadto Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że funkcję limitującą możliwość naliczania kary umownej dodatkowo pełni przedawnienie. Roszczenie o karę umowną za zwłokę w terminowym usunięciu wady przedmiotu umowy o roboty budowlane, naliczaną za każdy dzień zwłoki, staje się wymagalne w pierwszym dniu po upływie terminu do usunięcia wady (art. 120 § 1 w zw. z art. 471 k.c.) Kara taka nie może być zatem skutecznie naliczana po upływie terminu przedawnienia na wykonanie przez dłużnika zobowiązania polegającego na usunięciu wad stwierdzonych w wykonanych robotach budowlanych w okresie rękojmi i gwarancji, skoro może on podjąć obronę przez podniesienie zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.).

#prawoumów #prawo budowlane #Adviser1989

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz

Prawo spadkowe 12.01.2025

[Prawo spadkowe] Sprawy spadkowe w 2026 r., spadek, nieruchomość i podatki, czyli co warto wiedzieć o zmianach, które wchodzą od stycznia i marca!

Dlaczego 2026 to ważny rok dla spadkobierców i przedsiębiorców? W 2026 r. ustawodawca „dopina” dwie rzeczy, które w spadkach zwykle bolą najbardziej: terminy podatkowe oraz długie formalności przy nieruchomościach. Dla osób prywatnych oznacza to mniejsze ryzyko utraty zwolnienia podatkowego przez spóźnienie, a dla przedsiębiorców i rodzinnych firm - szybsze uporządkowanie majątku (w tym nieruchomości) po śmierci właściciela. Zmiany w obszarze spraw spadkowych w 2026 r. mają przede wszystkim charakter praktyczny: od 7 stycznia 2026 r. wprowadzono korzystniejsze i bardziej przewidywalne zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn (w tym możliwość przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD‑Z2), natomiast od 17 marca 2026 r. uproszczono formalności dotyczące ujawniania praw do nieruchomości nabytych w drodze dziedziczenia w księgach wieczystych (wniosek wieczystoksięgowy można złożyć bezpośrednio u notariusza). Już wkrótce na blogu ADVISER Armknecht i Partnerzy (Gdynia): „Prawo spadkowe 2026: spadek, nieruchomość i podatki — co zmienia się od stycznia i marca?”. Wyjaśnimy, jak w 2026 wyglądają zmiany w podatku od spadków i darowizn, kiedy powstaje obowiązek podatkowy oraz co w praktyce oznacza SD‑Z2 i możliwość przywrócenia terminu (ważne zwłaszcza, gdy w grę wchodzi spadek w rodzinie).www.adviser.law kancelaria prawna w Trójmiasto Gdynia Gdańsk Sopot Pokażemy też, jak przyspieszyć formalności po dziedziczeniu nieruchomości: wpis do księgi wieczystej po spadku i wniosek wieczystoksięgowy u notariusza od 17 marca 2026 r. Jeśli interesuje Cię prawo spadkowe 2026, podatek od spadku 2026 oraz sprawy łączone „spadek + nieruchomości + podatki” — obserwuj publikację lub skontaktuj się z kancelarią (Gdynia). prawo spadkowe 2026 zmiany podatek od spadków i darowizn 2026 obowiązek podatkowy przy spadku kiedy powstaje 2026 SD‑Z2 przywrócenie terminu 2026 spóźnione SD‑Z2 co zrobić akt poświadczenia dziedziczenia podatek 2026 wpis do księgi wieczystej po spadku 2026 wniosek wieczystoksięgowy u notariusza 2026 spadek nieruchomość formalności 2026 prawnik spadkowy Gdynia / kancelaria spadki Gdynia

Czytaj dalej

Prawo sportowe 06.05.2023

[Prawo sportowe / Sports law] Nowy portal prawny FIFA / FIFA’s new Legal Portal

[Prawo sportowe] Od dnia 01 maja 2023 r., FIFA wdrożyła nowy portal prawny za pośrednictwem, którego obowiązkowo prowadzone są wszystkie postępowania przed organami decyzyjnymi i sądowymi FIFA Tribunal (Trybunał Arbitrażowy FIFA): postępowanie dyscyplinarne: postępowanie przed Komisją Dyscyplinarną i Komisją odwoławczą), postępowanie przed Izbą Rozstrzygania Sporów, Izbą ds. Statusu Zawodników oraz Izbą Agentów Piłkarskich, postępowanie przed Komitetem Etyki: Komitet Etyki: Postępowanie przed Izbą Śledczą i Izbą Orzekającą. [Sports law] From May 1, 2023, FIFA implemented a new legal portal through which all proceedings before FIFA's decision-making and judicial bodies are mandatory: Disciplinary proceedings: Procedures before the Disciplinary Committee and Appeal Committee, Football Tribunal: Proceeding for Dispute Resolution Chamber, Players' Status Chamber and Football Agent Chambers, Ethics Committee: Procedures before the Investigatory Chamber (IC) and the Adjudicatory Chamber (AC). Sports law poland kancelaria prawa sportowego prawnik prawo sportowe prawo sportowe prawo sportowe kancelaria adviser.law sports law attorney poland football law prawo piłkarskie prawo piłki nożnej

Czytaj dalej