Z orzecznictwa Sądu Najwyższego: warunki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej

            W dniu 25 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę o sygn. akt I NSNc 12/20 (publ. SIP Lex nr 3115750) wskazał jak należy wykładać art. 89 §1 ustawy o Sądzie Najwyższym, wskazując tym samym na warunki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej.

            Ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprowadzono do polskiego systemu prawnego nowy środek zaskarżenia jakim jest skarga nadzwyczajna. Przesłanki jej dopuszczalności określają bezpośrednio przepisy art. 89-95 tejże ustawy. Zgodnie z art. 89 u.SN. jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona skarga nadzwyczajna o ile: 1) orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub 2) orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub 3) zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego- a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

            W omawianym orzeczeniu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dokonując wykładni przepisu art. 89 § 1 pkt 1-3 ustawy o Sądzie Najwyższym należy zwrócić szczególną uwagę na użycie w strukturze przepisu sformułowania "o ile", który jednoznacznie wskazuje na to, że konieczne jest równoczesne zaistnienie pierwotnej przesłanki ("konieczności" zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej) oraz co najmniej jednej z podstaw "szczegółowych" skargi nadzwyczajnej wymienionych w art. 89 § 1 pkt 1-3 ustawy o u.SN. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, iż trzy wymienione w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN podstawy są jedynie egzemplifikacją pierwotnej przesłanki, użyłby zamiast łącznika "o ile" - określenia "przez (lub "poprzez"). Sąd wskazał, że dopuszczalność i skuteczność skargi nadzwyczajnej uzależniona jest od (łącznego) zaktualizowania się następujących warunków: (1) wykazania przez skarżącego zmaterializowania się pierwotnej przesłanki "konieczności" zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz (2) wykazania przez skarżącego zaistnienia którejkolwiek z przesłanek szczegółowych wymienionych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN. Ujęcie to stanowi w polskim systemie prawnym całkowitą nowość procesową.

#prawo #prawoumów #prawobudowlane #Adviser1989