Wstecz
Prawo dla biznesu 19.02.2024

Compliance w orzecznictwie polskich sądów - przegląd wybranego orzecznictwa poruszającego kwestie systemu zapewnienia zgodności z prawem (compliance)

System zarządzania zgodnością dfziałąlnosći z prawem - compliance - w orzecznicitwie polskich sądów powszechnych i Trybunałów

Compliance korporacyjny jest przedmiotem wykładni sądowej. W kilku sprawach polskie sądy powszechne oraz Trybunał Konstytucyjny podejmowały problematykę systemu zapewnienia zgodności z prawem (compliance).
Niemniej pamiętać należy, że compliance jest realizowany zarówno jako compliance korporacyjny jak i "indywidualny". Compliance indywidualny polega na tym, że Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela - Everyone whose rights and freedoms guaranteed by the law of the Union are violated has the right to an effective remedy before a tribunal in compliance with the conditions laid down in this Article.(zob. wyrok TK z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie pod syg. akt P 7/20, publ. w OTK-A z 2021 nr. 49).

Pojęcie compliance i organizacja działu zgodności (compliance).

Warto zaznaczyć, że organizacja (firma), która wkomponowała compliance w strukturę wewnętrznego zarządzania budzi większe zaufanie w obrocie handlowym, ponieważ chodzi nie tylko o jego formalne wdrożenie, ale i o okoliczność, że funkcje zgodności są ukierunkowane na budowanie zaufania do przedsiębiorstwa i wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości nawet przy dobrze funkcjonującym systemie komunikacyjnym. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2022 r. w sprawie pod sygn. akt II PSKP 41/22, publ. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 3546282).

Dział zgodności (compliance) oraz dział audytu wewnętrznego, wewnętrznie odpowiadają za kontrolę działań organizacji (firmy) z prawem oraz jej staranność w działaniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021 r. w sprawie pod sygn akt  II PSKP 31/21, publ. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 3181415 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2018 r. w sprawie pod sygn akt III APa 19/17, publ. w SIP LEX pod nr 3181414).

Kadra kierownicza wyższego szczebla, przy wsparciu ze strony funkcji nadzoru zgodności (compliance) oraz funkcji zarządzania ryzykiem, powinna być odpowiedzialna za ciągłą wewnętrzną zgodność z zasadami nadzoru i ustaleniami zarządczymi dotyczącymi produktów (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie nr C-911/19 FBF - Fédération bancaire française przeciwko ACPR - Autorité de contrôle prudentiel et de résolution).

 

Czym jest umyślna niezgodność z prawem? | Odpowiedzialność prawna wynikajaca z niezachowania compliance

Pojęcie 'umyślnej niezgodności' w rozumieniu art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników i art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że wymaga ono naruszenia zasad wzajemnej zgodności przez beneficjenta pomocy, który zmierza do stanu niezgodności z tymi zasadami lub - nie zmierzając do takiego stanu - godzi się na ewentualność, że może on nastąpić. Z prawem Unii nie jest sprzeczny przepis krajowy, który wiąże podwyższoną moc dowodową z kryterium istnienia długoterminowej trwałej polityki, pod warunkiem że beneficjent pomocy dysponuje w danym wypadku możliwością przeprowadzenia dowodu na brak elementu umyślności w swoim zachowaniu.

Artykuł 67 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników i art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji naruszenia wymogów wzajemnej zgodności przez osobę trzecią, która wykonuje prace na zlecenie beneficjenta pomocy, wspomnianego beneficjenta można uznać za odpowiedzialnego za to naruszenie, jeżeli jego działanie miało znamiona umyślności lub niedbalstwa w formie wyboru tej osoby trzeciej, nadzoru nad nią lub udzielonych jej instrukcji, i to niezależnie od znamion umyślności lub niedbalstwa w zachowaniu wspomnianej osoby trzeciej.

Wykładnia taka jest zgodna z celem kar za naruszenia zasad wzajemnej zgodności, które to kary mają skłaniać rolników do przestrzegania istniejącego ustawodawstwa w różnych obszarach wzajemnej zgodności. Z jednej strony bowiem konieczność znamion umyślności lub niedbalstwa w zachowaniu beneficjenta pomocy dla uznania go za odpowiedzialnego za działania lub zaniechania osób trzecich pozwala zachować motywujący skutek tych sankcji, przewidziany w motywie 56 rozporządzenia nr 796/2004. Z drugiej strony wykładnia taka pozwala zapobiegać nadużyciom, ponieważ beneficjent pomocy nie może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez zlecenie prac na swojej nieruchomości ani jej zmniejszyć, wykluczając swoją odpowiedzialność za działanie umyślne poprzez przeprowadzenie dowodu, że dana osoba trzecia na przykład działała w sposób noszący znamiona niedbalstwa (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości w z dnia 27 lutego 20214 r. w sprawie C-3967/12,A.M. van der Hamem i A.H. van der Ham-Reijersen van Buuren a College van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland (rządem prowincji Holandii Południowej, zwanym dalej 'College') w przedmiocie redukcji pomocy przyznanej tym pierwszym z tytułu wspólnej polityki rolnej: pkt 31, 32, 37, 42, 52, 53 wyroku).

 

Ocena ładu korporacyjnego z punktu widzenia compliance

Oceny sposobu wypełniania przez spółkę obowiązków informacyjnych, stosowania zasad ładu korporacyjnego przyjętych przez spółkę, działalności jej organów - Zarządu Spółki, Rady Nadzorczej, czy też Rady Dyrektorów, a także oceny sytuacji prawnej spółki należy dokonywać z uwzględnieniem oceny systemu kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, compliance oraz funkcji audytu wewnętrznego, czy oceny racjonalności prowadzonej przez spółkę.  Co może dotyczyć chociażby działalności sponsoringowej, charytatywnej, lub innej o zbliżonym charakterze (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie pod sygn akt VIII GC 410/16, publ. w SIP EX pod nr 2348191). .

 

Kancelaria Prawna w Gdyni - ADVISER Armknecht & Partners attorneys at law, świadczy usługi prawne obejmujące compliance, stałą obsługę prawną firm.

Zachęcamy do zapoznania się z wpisem przygotowanych przez prawników naszej kancelarii prawnej w Gdyni, pt. Czy compliance jest potrzebne i czym różni się od stałej obsługi prawnej lub działu prawnego? cz. 1, poświęconego zagadnieniom compliance w organizacji (firmie). Wpis ten porusza takie kwestie jak:

  • czym jest compliance?
  • Jaki jest przedmiot systemu compliance?
  • Czy compliance jest w ogóle potrzebne?
  • Czy compliance to stała obsługa prawna firmy?
  • Co obejmuje compliance?
  • Jakie są potencjalne zagrożenia, którymi compliance zarządza?
  • Compliance - jakie kwestie obejmuje ocena skutków ryzyka?
  • Jakie są korzyści z wdrożenia systemów compliance?

 

Jak i kolejnym naszym wpisie na temat compliance, w którym poruszymy takie kwestie jak: 

  • jak skutecznie wdrożyć system compliance w firmie?
  • na czym polega identyfikacja obszarów i ryzyk związanych z działalnością firmy?
  • czym jest ocena ryzyk i ich kategoryzacja?
  • jakie procedury obejmuje system compliance?
  • kto ma obowiązek wdrożyć compliance i w jakim zakresie?
  • kim są sygnaliści?
  • czy norma ISO37301 pomaga w działalności firmy?

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo budowlane 19.12.2024
[Prawo budowlane] Obiór budowlany a wady przedmiotu umowy o roboty budowlane

Samo stwierdzenie istnienia wad robót przy ich odbiorze nie w każdym przypadku rodzić będzie skutki niewykonania zobowiązania. Wykonanie robót z wadami może być równoznaczne albo z niewykonaniem w ogólności, albo z nienależytym wykonaniem zobowiązania. Z niewykonaniem zobowiązania mamy do czynienia tylko wówczas, gdy objęte umową świadczenie nie zostanie w ogóle spełnione albo nie zawiera cech konstytutywnych charakteryzujących dany rodzaj świadczenia. Na gruncie umowy o roboty budowlane można przyjąć, że niewykonanie zobowiązania wchodzi w grę, gdy wada jest tego rodzaju, że uniemożliwia czynienie właściwego użytku z przedmiotu robót, wyłącza normalne ich wykorzystanie zgodnie z celem umowy albo odbiera im cechy właściwe lub wyraźnie zastrzeżone w umowie istotnie zmniejszając ich wartość (wada istotna). Natomiast pozostałe wady świadczą tylko o nienależytym wykonaniu zobowiązania. Jedynie wady istotne uzasadniają odmowę odbioru robót. W ramach działalności naszej kancelarii prawnej w Gdyni specjalizującej się w prawie budowlanym, pragniemy omówić jedno z kluczowych zagadnień związanych z umowami o roboty budowlane – odpowiedzialność za wady wykonanych robót oraz kwestie związane z ich odbiorem. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa 683/13, rzuca światło na te aspekty. W niniejszym artykule omówimy tezę orzeczenia, ustalenia faktyczne i prawne, a także wnioski, które mogą okazać się cenne dla przedsiębiorców i specjalistów z branży budowlanej.Kompleksowa obsługa prawna z zakresu prawa budowlanego – Adviser.law Radca prawny prawo budowlane to specjalizacja naszej kancelarii Adviser.law. Zapewniamy profesjonalne wsparcie dla inwestorów, wykonawców i deweloperów, którzy potrzebują doradztwa przy realizacji projektów budowlanych. Nasi prawnicy oferują kompleksową pomoc w sprawach takich jak umowy deweloperskie, umowy o roboty budowlane czy rozwiązywanie sporów związanych z wadami budowlanymi. Dobry prawnik od prawa budowlanego – Twój partner w trudnych sprawach Jeżeli szukasz dobrego prawnika od prawa budowlanego, jesteśmy do Twojej dyspozycji. Nasz prawnik budowlany pomoże w analizie i negocjacji umów, zapewni wsparcie przy odbiorze inwestycji oraz ochroni Twoje interesy w przypadku wystąpienia wad budowlanych. Posiadamy wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw związanych z prawem budowlanym i nieruchomościami, dzięki czemu możemy zapewnić skuteczne rozwiązania. Porady prawne online – wygodne konsultacje z radcą prawnym Dzięki usłudze radca prawny online oferujemy szybkie i wygodne konsultacje prawne, które pozwolą Ci uzyskać wsparcie niezależnie od lokalizacji. Nasze porady prawne online obejmują szeroki zakres spraw, takich jak: Prawo budowlane – wsparcie przy sporach, odbiorach robót i wadach budowlanych, Sprawy spadkowe – pomoc w podziale spadku czy kwestionowaniu testamentu, Prawo nieruchomości – analiza i przygotowanie umów sprzedaży, najmu lub dzierżawy. Kancelaria specjalizująca się w prawie budowlanym i nieruchomości Adviser.law to kancelaria radców prawnych z bogatym doświadczeniem w zakresie prawa budowlanego i nieruchomości. Nasz radca prawny nieruchomości i adwokat prawo budowlane pomogą w bezpiecznym przeprowadzeniu transakcji oraz zabezpieczeniu interesów na każdym etapie inwestycji. Współpracujemy zarówno z firmami budowlanymi, jak i klientami indywidualnymi. Dlaczego warto wybrać Adviser.law? Ekspertyza w prawie budowlanym – Nasi prawnicy doskonale znają przepisy prawa budowlanego i pomagają uniknąć błędów w trakcie realizacji inwestycji. Kompleksowa obsługa – Specjalizujemy się w sporządzaniu i negocjacjach umów deweloperskich oraz umów o roboty budowlane. Skuteczność w sporach – Prowadzimy sprawy związane z wadami budowlanymi, karami umownymi i odbiorem robót. Dostępność online – Dzięki konsultacjom prawnym online możemy pomagać klientom z całej Polski.

Czytaj dalej
Prawo spółek 1.07.2026
[Prawo spółek handlowych] Projekt zmiany k.s.h. w 2026 r. - nowe zasady zwoływania zgromadzeń wspólników i udzielania pełnomocnictw

Zmiany w Kodeksie spółek handlowych (KSH) 2026: zgoda na e-doręczenia i pełnomocnictwa bez papieru. Zobacz, co się zmienia w spółce z o.o. i jak się na to przygotować. Prowadzisz spółkę z o.o. i masz już dość papierowych zgód wspólników czy pełnomocnictw, które muszą mieć własnoręczny podpis? Mam dla Ciebie dobrą wiadomość. 19 czerwca 2026 r. Rada Ministrów skierowała do Sejmu projekt nowelizacji Kodeksu spółek handlowych, który ma odformalizować komunikację korporacyjną i przybliżyć ją do tego, jak faktycznie wygląda dziś obrót gospodarczy. To kolejny element deregulacyjnej polityki resortu sprawiedliwości — i realna ulga dla spółek, które od lat walczą z papierologią prawo spółek handlowych kancelaria gdynia kancelaria prawna Gdynia radca prawny Gdynia prawnik dla firm Gdynia kancelaria prawna Trójmiasto obsługa prawna firm Gdynia / Trójmiasto radca prawny Gdańsk kancelaria prawna Sopot prawnik biznesowy Trójmiasto prawo morskie kancelaria prawnik prawo morskie Gdynia prawo spedycyjne i przeładunkowe obsługa prawna branży TSL prawo sportowe kancelaria prawnik prawo piłkarskie prawnik dla portów i armatorów prawo korporacyjne dla spółek kancelaria M&A Trójmiasto doradztwo prawne fuzje i przejęcia rejestracja spółki Gdynia umowa spółki z o.o. wzór obsługa prawna startupów doradztwo prawne dla zarządu spółki prawnik do kontraktów handlowych outsourcing prawny dla firm compliance i RODO dla przedsiębiorców porady prawne online Gdynia zmiany w KSH 2026 nowelizacja kodeksu spółek handlowych jak zwołać zgromadzenie wspólników pełnomocnictwo w spółce z o.o. jak udzielić obowiązki zarządu spółki z o.o. prawo handlowe dla przedsiębiorców ile kosztuje prawnik dla firmy Gdynia

Czytaj dalej