Celem ustawy jest zniechęcenie dłużników będących przedsiębiorcami do opóźnienia w zapłacie za dostarczone towary oraz wykonane usługi. Ustawodawca unijny zauważył, że niskie odsetki za zwłokę doprowadziły do tego, że przedsiębiorcy celowo nie płacili zobowiązań w terminie by uzyskać środki pieniężne na inwestycje, taniej niż w banku.

Mechanizmy zniechęcające dłużników do opóźnienia w płatnościach:

1.      odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych,

2.      rekompensata za koszty odzyskiwania należności,

3.      maksymalny termin zapłaty świadczenia pieniężnego,

4.      obowiązek sporządzania sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty,

5.      postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych,

6.      administracyjna kara pieniężna.

Odsetki jakie płacą przedsiębiorcy innym przedsiębiorców za nieterminową zapłatę są znacznie wyższe niż te które płacą inni uczestnicy obrotu gospodarczego. Zgodnie z art. 4 pkt. 3 ustawy antyzatorowej odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w przypadku transakcji:

a)      w których dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy przysługują w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 8 punktów procentowych,

b)      w których dłużnikiem nie jest publiczny podmiot leczniczy przysługują w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 10 punktów procentowych.

Zakazy

Zakazane jest:

1.      nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych,

2.      ustalanie terminów zapłaty o długości powyżej 60 dni, liczonych od doręczenia faktury lub rachunku, jeżeli dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo średni przedsiębiorca,

3.      rażąco nieuczciwe, dla wierzyciela będącego dużym przedsiębiorcą, ustalenie terminu zapłaty faktury,

4.      ustalenie przez strony daty doręczenia faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi.

Kary

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada administracyjna kare pieniężną w razie stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez przedsiębiorcę. Nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce w przypadku, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości świadczeń pieniężnych niespłaconych oraz spłaconych po terminie wynosi co najmniej 2 000 000 złotych. Wysokość kary ustalana jest na podstawie określonego w ustawie algorytmu. Kara pieniężna może zostać nałożona także na podmiot, który nie udzielił informacji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub utrudnił bądź uniemożliwił przeprowadzenie kontroli.

Ustawodawca w najnowszej nowelizacji z dnia 29 września 2022 r.:

1.       uprosił obowiązki sprawozdawcze przedsiębiorców,

2.      nałożył na wszystkich dużych przedsiębiorców obowiązek składania oświadczenia o swoim statusie, bez względu na to czy są dłużnikami,

3.      wprowadził sankcję bezskuteczności postanowień zakazujących przelewy wierzytelności przeterminowanych transakcji handlowych, w których wierzycielem jest mały lub średni przedsiębiorca, a dłużnikiem duży przedsiębiorca,

4.      wprowadził sankcję bezskuteczności postanowień ograniczających przelewy wierzytelności przeterminowanych transakcji handlowych, w których wierzycielem jest mały lub średni przedsiębiorca, a dłużnikiem duży przedsiębiorca,

5.      zmienił przepisy dotyczące wyłączenia stosowania ustawy do długów objętych postępowaniem upadłościowym i restrukturyzacyjnym,

6.      wprowadził uprawnienie do niedochodzenia rekompensaty agencjom wykonawczym, w niektórych opisanych w ustawie sytuacjach.

Słowa kluczowe: transakcje handlowe, opóźnienia w płatnościach, przedsiębiorcy, duży przedsiębiorca, mały przedsiębiorca, średni przedsiębiorca, UOKiK, Prezes UOKiK, rekompensata za koszty odzyskania należności, 40 euro, odsetki, odsetki w transakcjach handlowych, dłużnik, wierzyciel, sprawozdania o terminach zapłaty.

#transakcjehandlowe #opóźnieniawpłatnościach #przedsiębiorcy #dużyprzedsiębiorca #małyprzedsiębiorca #średniprzedsiębiorca #UOKiK #PrezesUOKiK #rekompensatazakosztyodzyskanianależności #40euro #odsetki #odsetkiwtransakcjachhandlowych #dłużnik #wierzyciel #sprawozdaniaoterminachzapłaty #AdviserArmknecht&Partners