Wstecz
Prawo spadkowe 23.12.2024

[Prawo spadkowe] Ustalanie istnienia i treści oświadczenia ostatniej woli po śmierci osoby składającej oświadczenie testamentowe

Ustalanie istnienia i treści oświadczenia ostatniej woli – analiza postanowienia Sądu Najwyższego z 17 maja 2024 r. (I CSK 438/24) | Prawo spadkowe

W tym wpisie analizujemy najnowsze orzeczenie Sądu Najwyższego, które dotyczy kluczowych kwestii związanych z ustaleniem istnienia i treści testamentu po śmierci testatora. Sprawa, rozpoznana postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2024 r. w sprawie pod sygnaturą akt I CSK 438/24, wskazuje na istotne wyzwania w procesie dowodzenia, które mają znaczenie dla osób zaangażowanych w sprawy spadkowe.

Sąd najwyższy w tej sprawie stwierdził, że ze względu na ustalanie istnienia i treści oświadczenia ostatniej woli dopiero po śmierci osoby składającej oświadczenie konieczne jest ustanowienie wymagań formalnych utrudniających sfałszowanie treści oświadczenia, zmuszenie umierającego do jego złożenia lub wykorzystanie stanu zdrowia wyłączającego świadome wyrażenie woli. Podstawą formą testamentu jest testament w całości spisany własnoręcznie (art. 949 § 1 k.c.). Wymóg ten nie służy wyłącznie utrudnieniu sfałszowania treści ostatniej woli, lecz służy także możliwości sprawdzenia, czy spadkodawca pisał testament w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.). Badanie pismoznawcze pozwala do pewnego stopnia na ustalenie, czy piszący działał pod wpływem dużego stresu, co w połączeniu z innymi przesłankami może pozwolić na ustalenie złożenia oświadczenia pod bezprawną groźbą. Badanie to może także ujawnić zmiany charakteru pisma wynikające z demencji lub innych zaburzeń psychicznych.

Czy istnienie i treść oświadczenia ostatniej woli zmarłego mogą być ustalane na podstawie wszelkich dostępnych środków dowodowych? | Sprawa spadkowa

Sprawa rozpatrzona przez Sąd Najwyższy w prezentowanym postanowieniu dotyczyła ustalenia, czy spadkodawca pozostawił oświadczenie ostatniej woli, które mogłoby wpłynąć na porządek dziedziczenia. W szczególności problematyczne było odtworzenie treści tego oświadczenia oraz udowodnienie, że zostało ono rzeczywiście złożone przed śmiercią. Brak testamentu w formie pisemnej wymagał od wnioskodawców powołania się na dowody osobowe i okoliczności faktyczne.

Sąd Najwyższy potwierdził, że w przypadku braku testamentu w formie pisemnej lub innych jednoznacznych dowodów, istnienie i treść oświadczenia ostatniej woli mogą być ustalane na podstawie wszelkich dostępnych środków dowodowych. Kluczowe znaczenie mają tutaj zeznania świadków, okoliczności towarzyszące składaniu oświadczenia oraz wszelkie poszlaki potwierdzające intencje spadkodawcy.

Istotne ustalenia prawne Sądu Najwyższego w kontekście dziedziczenia na podstawie testamentu

Sąd Najwyższy w prezentowanym postanowieniu zwrócił uwagę na kilka kluczowych kwestii związanych z dziedziczeniem na podstawie testamentu (dziedziczenie testamentowe):

  • dowody na oświadczenie ostatniej woli - w sytuacji, gdy nie ma formalnego testamentu w formie, dopuszczalne jest ustalenie woli spadkodawcy (testatora) na podstawie dowodów osobowych, takich jak zeznania świadków, oraz innych okoliczności faktycznych. Pomimo, że prawo spadkowe przewiduje wymogi formalne dla sporządzenia testamentu, Sąd Najwyższy przypomniał, że nie można ich traktować w sposób absolutny, jeśli dowody wskazują na wyraźne wyrażenie woli spadkodawcy w innej formie.,
  • zasada swobody testowania - Sąd Najwyższy podkreślił, że najistotniejszą kwestią jest ustalenie rzeczywistej woli spadkodawcy, nawet jeśli nie została ona formalnie utrwalona,
  • ocena wiarygodności dowodów - zeznania świadków muszą być oceniane w kontekście całokształtu okoliczności, aby uniknąć sytuacji, w której jednostronne oświadczenia prowadzą do zniekształcenia woli zmarłego (spadkodawcy). W sprawach spadkowych sąd ma obowiązek szczegółowo badać wszystkie okoliczności sprawy. Dotyczy to zarówno autentyczności dokumentów, jak i wiarygodności zeznań świadków, którzy mogą mieć subiektywny interes w określonym rozstrzygnięciu.

Zobacz pełną treść postanowienia Sądu Najwyżśzego wraz z uzasadnieniem w sprawie I CSK 438/24

ostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2024 r. I CSK 438/24 - Ustalanie istnienia i treści oświadczenia ostatniej woli po śmierci osoby składającej oświadczenie

Ze względu na ustalanie istnienia i treści oświadczenia ostatniej woli dopiero po śmierci osoby składającej oświadczenie konieczne jest ustanowienie wymagań formalnych utrudniających sfałszowanie treści oświadczenia, zmuszenie umierającego do jego złożenia lub wykorzystanie stanu zdrowia wyłączającego świadome wyrażenie woli. Podstawą formą testamentu jest testament w całości spisany własnoręcznie (art. 949 § 1 k.c.). Wymóg ten nie służy wyłącznie utrudnieniu sfałszowania treści ostatniej woli, lecz służy także możliwości sprawdzenia, czy spadkodawca pisał testament w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.). Badanie pismoznawcze pozwala do pewnego stopnia na ustalenie, czy piszący działał pod wpływem dużego stresu, co w połączeniu z innymi przesłankami może pozwolić na ustalenie złożenia oświadczenia pod bezprawną groźbą. Badanie to może także ujawnić zmiany charakteru pisma wynikające z demencji lub innych zaburzeń psychicznych.

Pobierz

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo sportowe 15.03.2024
[Prawo sportowe] Kilka słów wyjaśnienia, czym jest prawo sportowe i kim jest prawnik sportowy…

W tym wpisie, przedstawiamy odpowiedzi na kilka pytań związanych z prawem sportowym, określanym również jako „lex sportiva”, które często pojawiają się z naszą praktyką prawa sportowego prowadzonego w ramach ADVISER Armknecht & Partners attorneys-at-law Kancelaria Prawa Sportowego. Ów pytania zadaliśmy wspólnikowi zarządzającemu naszej kancelarii prawnej- Bartoszowi Armknechtowi, który jako wiodący prawnik sportowy w naszej kancelarii, specjalizuje się właśnie w prawie sportowym. Bartos Armknecht reprezentuje w sporach prawnych jak i w negocjacjach m.in. z klubami sportowymi piłkarzy i piłkarki jak i zawodniczki i zawodników z innych dyscyplin sportowych takich jak siatkówka, koszykówka, sporty walki, w tym MMA oraz sportowców uprawiających tenis stołowy, czy piłkę ręczną. Doświadczenie prawne w prawie sportowym Bartosza nie ogranicza się do reprezentacji zawodniczek i zawodników w negocjacjach czy w sprawach przed sportowymi sądami arbitrażowymi. Obsługę on również sprawy klubów piłkarskich, klubów koszykarskich, czy żeglarskich. Sprawy te obejmuje kwestie umów sponsoringowych, reklamowych, kontraktów zawodniczych, umów z agentami sportowymi, w tym agentami piłkarskimi, jak również zmiany właścicielskie w klubach sportowych. Jego doświadczenie nie ogranicza się do tradycyjnej obsługi prawnej i doradztwa z zakresu prawa sportowego. Posiada on również doświadczenie z zakresu marketingu sportowego, tworzenia strategii wizerunkowej w sporcie w sytuacjach kryzysowych, jak również restrukturyzacji klubów sportowych, czy projektowania struktury klubów sportowych (corpotrate governance). Kancelaria prawa sportowego prawnik sportowy, prawo sportowy porady prawne radca prawny adwokat kancelaria prawna sport arbitraż sportowy umowa sponsoringu kontrakt piłkarski kontrakt zawodniczy kontrakt piłkarski umowa z agentem piłkarskim umowa agencyjna umowa agent piłkarski umowa reklamowa restrukturyzacja klubu kontrakt zawodnika MMA zapłata wynagrodzenia kontrakty piłkarski spór sportowy sportowy sąd arbitrażowy kancelaria sportu sport i prawo obsługa prawna sportu porada prawna sportu konsultacje prawne prawo sportowe i sport kancelaria Kancelaria prawa sportowego to wyspecjalizowana firma prawnicza, która świadczy usługi prawne w zakresie szeroko pojętego prawa sportowego. Prawnik sportowy, pracujący w takiej kancelarii, zajmuje się doradztwem prawnym oraz reprezentacją klientów w sprawach związanych ze sportem. Prawnik sportowy musi dobrze znać specyfikę rynku sportowego, przepisy krajowe i międzynarodowe dotyczące sportu, a także regulaminy organizacji sportowych, takich jak FIFA, UEFA, czy Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Dzięki temu może skutecznie pomagać swoim klientom w poruszaniu się po skomplikowanych regulacjach prawnych związanych z działalnością sportową. Prawnik sportowy reprezentuje zawodników, zawodniczy sportowców kluby piłkarskie kluby koszykarskie w sporach przed sportowymi trybunałami arbitrażowymi, negocjuje umowy ocenia i je weryfikuje.

Czytaj dalej
Prawo sportowe 06.02.2023
[Sports law] Sports Litigation & Arbitration in Poland

Settlement of legal disputes in sport, in particular those of a property nature, which can be colloquially referred to as "vindication in sport" or "sports vindication", is generally carried out in arbitration (arbitration proceedings), referred to as sports arbitration. In many cases, in order to properly resolve disputes, sports organizations have established specialized permanent arbitration courts (permanent arbitration courts) - Arbitration Tribunals, which by definition know the norms of sports law and understand the specificity of sport, which is to ensure proper recognition of cases and settlement of disputes in sport. The main purpose of recognition of the disputes in the field of broadly understood sports law relations by Arbitration Tribunals, i.e. excluding the jurisdiction of common courts, is the speed and efficiency of examining such disputes and the fairness of arbitration proceedings, in particular due to the knowledge of the regulations of sports organizations and associations referred to as sports law or more broadly as lex sportiva. It should be noted that the market of legal services, attorneys representing the parties (replacing the parties) in proceedings in sports law disputes, has also educated lawyers specializing in sports law, or law firms practicing in the field of sports law (sports law firms). Sports law also includes standards regulating the recognition of legal disputes in sport, in terms of the system, i.e. determining the bodies competent to consider such disputes - Arbitration Tribunals (permanent arbitration courts).Arbitration Tribunals can be classified as: 1) domestic and foreign, 2) operating within a given sport discipline (e.g. football or basketball). Sports law, sports law in poland, polish sports law, polish sports lawyer, sports lawyer in poland, disputes in sport poland, poland lex sportiva, sports law poland , football disputes poland, football court poland, footbnall litigation poland, law in sport poland, Legal disputes in sport and the resolution of legal disputes in sports (sports law, lex sportiva) is generally carried out in arbitration (ADR - Alternative Dispute Resolution), referred to as modification of sports arbitration. However, this is not a rule without exceptions. It should be emphasized that the main or most popular sports disciplines (basketball and football) have been developed by specialized permanent arbitration courts such as PSP (PZPN - Polish FA - Football Arbitration Court), Football Tribunal on FIFA: DRC (Dispute Resolution Chamber) , PSC (Players' Status Chamber), AC (Agents Chamber), STA (Polish Basketball Federation Arbitration Tribunal). Moreover, in Poland cases are also heard by the Arbitration Tribunal at PKOL (Polish Olympic Committee), and internationally by CAS / TAS - the Sports Arbitration Court, also known as the Sports Arbitration Court with its seat in Lausanne and branches in New York and Sydney.

Czytaj dalej